Байгаль, ан амьтнаа өвлүүлэн үлдээх, ногоон эдийн засаг, тогтвортой хөгжил гээд л... Хэлэхэд ухаантай, нухацтай харагдуулж чадах шидтэй эдгээр үгсийг утга, агуулгад бид хэр нэвтэрсэн билээ?

Яагаад байгалиа хамгаалах гээд байгаа юм? Байгальд ээлтэй хөгжил гэж юу юм? Хөгжил тогтвортой байна гэхээр яахыг хэлэх юм гээд ухаад үзэхэд тун энгийн мэт.

Вансэмбэрүү цэцгийн байгалийн цэцэрлэгт хүрээлэн, жамц давсны уурхай Шүдэн уул, элсэн дундаас эх аван урсах Зүүнговийн голууд, нутгийн иргэдийн ахуй соёл, байгальдаа дасан зохицсон ээлтэй амьдрал энэ бүхнээс авч буй өнөөдрийн бидний мэдрэмжийг олон жилийн дараа амьдарч буй хүмүүс ч гэсэн яг өнөөдрийнхөөр нь мэдэрч чадах тухай л агуулга.

“Байгаль байна аялаарай...” гэсэн сэтгэл хөдлөлд дулдуйдсан төлөвлөлтгүй, зохион байгуулалтгүй аялал жуулчлал байгалиа, хүнээ ч эрсдэлд хүргэж болзошгүйг энэ зуны аялагчдын хөл, ааш аяг харуулчихлаа.

Тэгээд хэрхэх юм бэ. Монгол Улсад аялал жуулчлах хөгжиж буй туршлага, сургамжаас суралцаж, хойноос нь хөөж залруулах хугацаа бусдыг бодоход бас ч гэж бага байгаа дээрээ аялал жуулчлалын бодлогоо тодорхойлж, сайжруулах шаардлага Увс аймагт тулгарсан.

Увс аймгийн аялал жуулчлалд тулгарч буй асуудлуудыг тодорхойлж, гарц шийдлийг нь олох зорилгоор Увс аймгийн аялал жуулчлалын холбооны санаачилгаар “Цэнхэр тэнгэрийн орон-2021” Увс аймагтай танилцах аялалд тэргүүлэх тур компаниудын төлөөлөл, салбарын мэргэжилтэн, аялагчдыг урьсан. Увс аймгаар 12 хоногийн турш аялж, асуудлуудыг тодорхойлж, санал шүүмж өрнүүлэх аялал, амралт, ажил хэрэг хосолсон тус арга хэмжээг Увс аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Байгаль орчин аялал жуулчлалын газар зохион байгуулсан.

УВС АЙМГИЙН АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫН АСУУДЛУУД

Хог, хогийн сав, 00, зам маршрут, тэмдэглэлээ...гэх мэтээр хөвөрнө. Аялал жуулчлалын бодлого эхлэх цэг нь энэ л болов уу. Аяллын маршрут тодорхойгүй, замын тэмдэг тэмдэглэгээгүй үгүйгээс машин техникээ эвдсэн, хохирсон аялагчийн гомдлыг сайн дураараа явчхаад гэж үл тоож болохгүй. Нөгөөх нь аялагчийн тав тух. 00 байвч байгальд бие засаж буй нь тухайн үйлчилгээг улам ойртуулах хэрэгцээ шаардлага байна гэсэн үг. “Асгах, хаях, бие засах гээд бүх хэрэгцээг нь хангах зүйлийг аль болох ойртуул. Стандарт 200 метр гэдэг бол үл тоож асуудлаас зайлсхийж буй хэлбэр. 20 гаран жилийн ажлын туршлагатай аялал жуулчлалын тур компани, аяллын мэргэжилтнүүд Увсын аялал жуулчлалын урагшлуулах саналаа “Увс аймгийн аялал жуулчлалын асуудлууд” хэлэлцүүлэгт оролцон хэлсэн.

Аялагчдаас, иргэдээс хамгийн их өгүүлэл тавьдаг, байгаль орчин доройтох эрсдэл дагуулдаг асуудал. Увс аймаг байгалийн арвин нөөцтэй. Голчлон нуур болон уул дагасан аялал жуулчлалын аюулгүй байдлыг нь хангаж түлхүү хөгжүүлэх боломжтой. Гэхдээ байгаль доройтох, эко систем алдагдах эрсдэлээс сэргийлсэн менежментийн төлөвлөгөө гаргах хэрэгтэй.

АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛААС ХЭРХЭН ОРЛОГО ОЛОХ ВЭ?

Аялал жуулчлалаас мөнгө олмоор байвал үйлчилгээгээ улам ойртуул. Технологи суурилсан эко шийдлүүдийг хэрэгжүүл” хэмээн “Unique Travel” компанийн захирал Б.Амаржаргал саналаа хуваалцсан.

Аялагчийн тав тухаас эхлэн бодвол шинэ үйлчилгээ гарч ирнэ. Тэр үйлчилгээ бүр орлого гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолж байлаа. Аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн экспортын чиглэлээр туршлагатай "ЭйАйТиСи" компанийн экспорт, гадаад худалдааны зөвлөх Ч.Цэцэгсайхан салбар хоорондын бодлогын уялдаа холбоогоо ул суурьтай төлөвлөж буй Увс аймгийн аялал жуулчлалын санаачилгыг сайшааж байна. Нэг нэгнээ дэмжсэн нэгдмэл бодлого хэрэгжүүлж буй Увс аймгийн UBC брэндийг аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгон хамтран ажиллах хүсэлт илэрхийлэв.

Ойрад түмний ардын урлаг бол аялал жуулчлал татах том өгөгдөл. Урлаг, ахуй соёлыг аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгоход эвент арга хэмжээ тогтмол зохион байгуулах нь их чухал. Манай байгууллага "Азийн урлагийн их наадам" Увс аймагт зохион байгуулах боломжтой гэж харж байна гэх зэргээр хэлэлцүүлгийн оролцогчид Увс аймагтай хамтран ажиллаж ажил хэрэгч саналууд тавьж байлаа.

Хувийн хэвшлийн үүсгэл санаачилга, сонирхол, байгалийн өгөгдөлд суурилан хөгжиж буй аялал жуулчлалын салбараа хэрхэн улам эрчимжүүлж, хөгжлийн тулгуур болгох вэ гэдэгт Увс аймаг анхаарч байна. Үзэсгэлэнт байгаль-Ахуй соёл-Үйлчилгээ-Бүтээгдэхүүн-Байгаль хамгаалал гэсэн аялал жуулчлалын менежментийн суурь ойлголтыг цогцоор нь харж, хөгжлийн бодлоготойгоо уялдуулж буйгаа танилцуулсан. Увс аймагтай танилцах "Цэнхэр тэнгэрийн орон-2021" Монгол улсын тэргүүлэх 20 гаруй аяллын компаниудын төлөөлөл, судлаач, мэргэжилтнүүд оролцсон. АСУУДЛАА ЯРИЛЦАЖ ШИЙДЛЭЭ ТӨЛӨВЛӨХ зорилготой тус хэлэлцүүлэгт 20 жилийн туршлага, судалгаандаа үндэслэн ярих салбарын мэргэжилтнүүдийн зөвлөмж, шүүмж үнэ цэнтэй байлаа.

УВСЫН АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫН АСУУДЛУУДЫГ хэлэлцсэн тус ажилд аймгийн удирдлага, Хөгжлийн бодлого, хөрөнгө оруулалтын хэлтэс, Байгаль орчин аялал жуулчлалын газар өндөр ач холбогдол өгч зохион байгуулж оролцлоо. “Увс аймгийн хөгжлийн тулгуур салбарын нэг нь АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛ. Иргэн аж ахуйн нэгжийн орлогыг нэмэх гэдгээс эхлэн төлөвлөж, сул хөгжилтэй дэд бүтцийг илүү сайжруулах, аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн үйлчилгээг хөгжүүлэхэд системтэй анхаарах болно” хэмээн аймгийн Засаг дарга Ч.Чимэд хэлэлцүүлгийг дүгнэж хэлсэн үгэндээ онцолсон.