Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Нью-Иорк хотноо НҮБ-ын чуулганд оролцож байна. Энэ үеэрээ дэлхийн индрээс монголчууд эртний нийслэл Хархорумаа шинээр эко, ухаалаг, ногоон хөгжлийн үзэл баримталд тулгуурлан сэргээн босгохоор ажиллаж байгаагаа мэдэгджээ.
Ингэж ертөнцийн сонорт хүргэх ёстой хот бол Хархорум мөнөөсөө мөн. Ялгуусан мандаж ахуйдаа, дэлхийн соёлын төв, шашин, худалдаа, цэрэг, улс төр гээд бүх талаар гүрэн улсын нийслэл байсан дэлхийн түүхэн хот бол Хархорум яах аргагүй мөн.
Энэ хотыг сэргээн бүтээх үйл явц энэ оны эхнээс өрнөж байгаа. Уг хотын ямархуу байсан дүр төрхийг илэрхийлсэн баримтат кино Ерөнхийлөгчийн багийнхан үзүүлээд байгаа. Гоё л харагдаж байгаа. Өнөөгийн нийслэлийн байдлаа ч харсан, улс үндэстэн дэвжин дээшилж байхуйн утга учраа ч бодсон, замнал түүх нь өндөр их гүрний үр садуудын хувьд ч гэсэн Хархорумаа шинээр, өндөр дээдээр зохионгуйлах нь манай улсын язгуур эрх ашгийн нэг байх нь гарцаагүй байна.
Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх НҮБ явахынхаа өмнө Хархорум хотын шавыг тавьсан тухай мэдээлэгдэж байна. Ингэхдээ ихээхэн төв намуун байж, ултай хандсан бололтой. Эрдэнэзуугаас арагш их хотын ерөнхий төлөвлөлтийн дагуу бүтээн байгуулалт явагдах бололтой юм. Архангайн Хотонт, Өгийнуур, Хашаат сумын нутагт ч төлөвлөлтийн хүрээнд багтаж буй бололтой байна. Ерөнхийлөгч Өгийнуурыг Ганга шиг ариглах тухай чухалчлал ч айлдаж.
Энэ хотыг сэргээн босговол, манай улсын, үндэстний соёлын болоод улс төр, эдийн засаг, оршихуйн дархлаанд шинэ гэрэл гэгээ үүсгэх нь дамжиггүй. Гагцхүү үтэр түргэн барьж байгуулах учиртай. Энэ хотыг босгон мандуулах үйлсэд хүн бүрийн зүтгэл ч хэрэгтэй. Нэн ялангуяа урлаг соёл, үндэстний оюун санааны зүтгэлтнүүд оройлон зүтгэх учиртай. Эртний их гүрнээ түүхээ сануулсан, сэргээсэн, эдүгээчлэн үзүүлсэн кино, жүжиг, ер юу бүгдээ урин залж, хийж бүтээх ёстой. Үндэстнээрээ хөдөлбөргүй нэгдэх учиртай юм.
Саяхан төрийн шагнал хүртсэн продюсер Лхагвадоржийн Балхжав “Мөнх хаан” гэж кино төсөл хэрэгжүүлж эхэлснээ зарласан, шилдэг зохиолчдын багаар кино зохиолоо бичүүлэн бэлэн болгосноо нэгэнт ил болгосон. Үүнийг нь дэмжээсэй. Мөнх хаан бол Хархорумын гол эзэн, монгол гүрнийг дэлхийд жинхэнэ утгаар нь загварчилсан хаан байсан.
Тэр төсөл нь амжилттай хэрэгжиж, кино бүтээл нь биежээсэй. Монголчууд өнөөдөр дөчин их наядын хулгай яриад, шүүх дээр асуудал явж байна. Дөчин их наядаар Хархориныг дэлхийн супер хот болгон барьж болно доо. Хүн төрөлхтөн алмайрам эртний түүхт хотоо босгоход манай улсын баялаг, хүн ардын сэтгэл хүрэлцээтэй нь тодорхой.
Хархориноо бүтээцгээе, нэн түргэн. Үүнд оройлж, Хархорумын шинэ эхлэлийг ертөнцөд дуургасан Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхэд талархалтай.
З.БАЯР
АМЛАЛТ.МН
