Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатартай цаг үеийн асуудлаар News.mn сайтад ярилцлага өгчээ.
-Гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг дээрэмдсэн хүмүүсийг та зарласан. Цаашдаа тэгээд яах вэ. Үнэндээ цар тахлын дараа Монголд гадаадын хөрөнгө оруулалт маш чухал байгаа. Цаашид таныг энэ асуудалтай хэрхэн тэмцэх бол гэсэн хүлээлт их байх шиг байна?
-Энэ асуудал дээр нийтээрээ Монгол хүн “муухай монгол хүн” гэдэг нэр имижээсээ салмаар байна. Монгол хүн хүнтэй гэрээ хэлэлцээр хийсэн бол хийсэн шиг хийдэг, арилжаа наймаа хийсэн бол хийсэн хийчихдэг имижийг бид гадны хөрөнгө оруулагчдад өгөх ёстой. Гадны хөрөнгө оруулалтгүйгээр хөгжсөн улс гэж дэлхий дээр байхгүй. Монголд Ерөнхий прокурор нь, Тагнуулын дарга нь гадны хүн дээрэмдээд, хөөгөөд гаргадаг энэ тогтолцоог манай ах нар бидэнд өвлүүлж үлдээсэн. Ерөнхий прокуророор ажиллаж байсан нэг хүн инээд хүрэх шиг, уур ч хүрэх шиг гэж ярьсан байна лээ. Удахгүй хэнийх нь инээд хүрч, хэнийх нь уур хүрэхийг харья гэж энэ завшааныг ашиглаад хэлье. Би тэр хүн шиг ирээдүй хойч үеэсээ хулгайлж, хэдэн ямбий машин цуглуулж, хэдэн үеэрээ даахгүй үл хөдлөх хөрөнгө, лиценз цуглуулж, тэрийгээ ах, дүү хамаатан садныхаа нэр дээр бүртгүүлж, бэртэгчин царайлж хууль зүйн сайдын албыг хашихгүй. Инээд нь ч, уур нь ч хүрээд байгаа юм уу, тэр хүнд хандаж хэлэхэд, удахгүй хэн нь инээж, хэн нь уурлахаа хоёулаа үзнэ ээ. Би энэ асуудлыг шалгаж өгөөч гэж холбогдох байгууллагад өгсөн.
Таван шард байсан БГД 20-р хорооны нутаг дэвсгэрт байсан 4 давхар зочид буудлыг хятад эзнээс нь дээрэмдээд л авчихсан байгаа юм. Намайг хэвлэлээр ярьсны дараа дээрэмдүүлсэн хятад иргэний өмгөөлөгч ярьж, мэдүүлэг өгнө гэсэн. Бид ийм л имижийг өмнөх алдсан, дээрэмдүүлсэн хүмүүсээс уучлал гуйж, бүх зүйлийг шинээр эхлэмээр байна. Би үр хүүхдээ шударга нийгэмд, хэн нэг даргаас айдаггүй бизнес хийдэг, сурч боловсордог, ажил хөдөлмөр эрхэлдэг нийгэмд амьдруулахыг хүсч байна.
Түүнээс прокурор асан шиг хэмхэрхий хуучин машин цуглуулж, хэзээ тэрийгээ эдэлж, ашиглана гэж баахан үл хөдлөх дээрэмдэж, цуглуулаад, ордны хажууд шантаажны мөнгөөрөө авсан 10 гаруй давхар оффисстой болчихсон. Би тэгж амьдрахгүй. Байгаа цаг үедээ өөрийнхөө зөв гэж бодсон, шударга ёс гэж өөрийнхөө бодсон зүйл бүрийнхээ төлөө асч, дүрэлзэж, шатаж байгаад л дуусна. Надад коллекшин цуглуулах сонирхол байдаггүй. Би бусад шиг морь, хөөрөг, хутга, дээл, дурдан, цаг ч цуглуулдаггүй. Бид өөрсдийнхөө зөв гэсэн зүйлийн төлөө шатаж явах л ёстой. Бид гадны хөрөнгө оруулагчдыг хэзээ ямагт Монголд ирүүлэхийн төлөө, ирээд шударга бизнес хийхийн төлөө цаг ямагт тэмцэнэ. Ц.Нямдорж гуайн хэлснээр хэдэн цамцаа урагдтал гэх нь хаашаа юм, ямар ч гэсэн үзнэ. Арай л муухай 30 жилийн бид үдсэн. Хичнээн хөрөнгө оруулагчдыг хөөсөн, итгэлийг нь эвдсэн бэ. Японы нэр хүндтэй Суруга Монголд өчнөөн сая ам.доллараар газраа зарчихаад буцаагаад булаагаад авчихсан. Ийм улсанд хэн хөрөнгө оруулалт хийх юм бэ.
-Тэгвэл хариуцлагын асуудал хэзээ яригдах вэ. Таны зарласан нэрс шоу болоод өнгөрч мэдэх юм биш үү, ихэнх нь хөөн хэлэлцэх хугацаа нь хэдийнээ дуусгавар болчихсон байх жишээтэй?
-Энэ хүмүүс шударга шүүхийн өмнө бүгд очих ёстой. Би тэр прокурор асны дээрэмдсэн дөрвөн давхар зочид буудлыг хурааж авч, хүүхдийн цэцэрлэг болгоно. Эсвэл тэр хүн урьдчилаад өөрөө өгчих хэрэгтэй, гэм буруугаа хүлээх хэрэгтэй. Хохирогчид нь гарч ирэхгүй хөрөнгүүдийг нь хурааж, олон нийтийн өмч болгох хэрэгтэй.
-Цар тахлын дараа эдийн засгаа сэргээхэд аялал жуулчлалын салбар их чухал гэж хууль оруулж ирсэн. Энэ талаар та олон ярьж байгаа ч цөөн үгээр хуулиа бүхэлд нь нэг тодорхойлооч?
-Энэ цаг үед өнөөдрийн төрийн тогтолцоонд хамгийн их хутгалдаж байгаа хүмүүсийн нэг нь би гэхэд буруудахгүй байх. Маш олон зүйлийг засмаар байна. Бид өмнөх явж ирсэн бүх зүйлийг засмаар байгаа юм. Жишээлбэл, ан гөрөөний эрхийг хэн нэг дарга ширээн доогуураа юм аваад өгдөг биш дуудлага худалдаагаар зарчихдаг. Хэн нэг хүн буйр нуурын эрэг дээрх отгийн зөвшөөрлийг хааяа нэг ширээн доогуураа өгдөг биш нээлттэй сонгон шалгаруулалтаар өгдөг байдлыг л энэ хуулиар зохицуулах гэж байгаа. Аялал жуулчлалын маршрутыг 40 мянгатад байгаа төв оффисоос биш тухайн сумын Засаг дарга нь өөрөө бий болгодог. Хамгийн хямд үнээр хамгийн хөнгөн нөхцөлтэй визээр Монголд ирдэг болоосой гэж л энэ хуулийг оруулж ирж байгаа. Аялал жуулчлалын салбарыг хөгжүүлэхийн тулд дэд бүтцийг нь хэрхэн шийдэх гээд олон асуудлыг энэ хууль зохицуулахаар байгаа.
