Ерөнхий сайд асан Чимэдийн Сайханбилэг Колорадод байгаа мэдээг өдөр тутмын сонинуудаар гаргажээ. Сая долларын хаусанд амьдарч байна гэж тодотгож. Н.Удаанжаргал Аргентин, Малайз, Сингапур, Тайландаар яваад байгаа мэдээллүүд гараад л байх. Хамт яваа хүнийхээ ээжийн картаар тооцоо хийгээд байсан нь мэдэгдсэн л гэх. Ингээд Засгийн газраас хэрэгжүүлж байгаа Таван Ш ажиллагааны хүрээнд хамгийн “эрэлттэй” байгаа хоёр хүний мэдээ мэдээлэл хамгийн тодоор мэдээлэгдээд байх.
Зүй нь бол Ч.Сайханбилэг, Н.Удаанжаргал хоёр одоо өөрсдөө ирээд, өчгөө өгөөд, хар цагаанаа зааглуулчихсан нь дээр. Ингэхгүй бол ертөнцөөр нэг, өдөр болгон ингэж дайжин яваа мэдээллээр Монголыгоо болоод өөрсдийгөө тортоглох хэрэггүй баймаар. Н.Удаанжаргал намын дарга нарын зөвлөхөөр ажиллаж, намын гал тогоо хавиар хачин их гүйдэлтэй л байсан хүн. Намынхан нь л төр барьж байна. Эрх барьж байна.
Ирээд учраа олох хэрэгтэй. Одоо хаана хүртэл явах вэ дээ. Т.Бадамжунай гуай ирээд түвэг ээдрээнийхээ учрыг олж л байх шиг байна. Ч.Сайханбилэг гэхэд улсын Ерөнхий сайд хийж явсан хүн. Эрдэнэт үйлдвэрийг авчиралцсан нь худалгүй. Оюу толгойн далд уурхай ашиглалтад ороход ч тодорхой утга учиртай оролцсон хүн. Эх орондоо ирээд ял гавьяа хоёроо дэнслүүлэх нь ононо.
Ч.Сайханбилэг, Н.Удаанжаргал хоёр эх орныхоо, үндэстний нийтлэг эрх ашгийн төлөө, шударга ёсны төлөө ирж үнэн мөнөө олох нь Монголын нэр нүүрт чухал нь маш тодорхой байна. Улс оронд шударга ёс тогтож,хуулийн баримтлал тогтох нь Монголын нэн тулгамдал байсаар байна. Хөгжлийн банкны гэм зэмтнүүд мөдхөн хариуцлага хүлээх байх. Ойлгомжтой харагдаж байгаа. УИХ-ын сонсголоор бүх нийт ойлгосон.
Б.Энхбаяр хэлсэн, ямар ужгирсан, утгагүй идлэг уулга, авлигын тор Монголд байсныг илчилсээн гээд. Энэ мэтээр юмны зэс тодорч, хуулийн хэрэгжилт хийгдээд байх шиг.
Гэтэл маш ноцтой байдал бий боллоо, шүүх дээр, Монголын хуулийн систем дээр. Юу гэвэл, С. Зоригийн амийг хөнөөснөөр “тогтоогдож”, гурван шатны шүүхээс ял оноосон хүмүүсийн хэрэг хэрэгсэхгүй боллоо.
Гурван шатны шүүх дамжин мөрдөн шалгаж байцаасан байцаагч, түүнд нь хяналт тавьж ял төлөвлөсөн прокурор, хэргийг нь шүүж ял оноосон шүүгч нар одоо яах ёстой вэ. Тэр олон хүний хөдөлмөр эхнээсээ худал хуурамч байсан гэсэн үг үү?. Энэ хачин, ой тойнд оромгүй байдалд хэн тайлбар өгөх вэ?.
Үнэхээр тэдгээр хүмүүсийн хэрэг нь хэрэгсэхгүй болж байгаа юм бол, хүний амь хөнөөгөөгүй юм бол яагаад ингэж гурва шатны шүүхээс яллаа вэ?
Дээд шүүхийн дарга байсан Ц.Зориг, шүүгч Ч.Хосбаяр, Д.Эрдэнэбалсүрэн, Б.Цогт нарын бүрэлдэхүүнтэй баг эл хэргийг дэнсэлсэн. Дээд шүүхийн дөрвийн дөрвөн эдгээр шүүгч цаашид ажил хийх, хүний нүүр харах эрх байна уу.
Монгол улсад шүүхийн засаглал байгаа юм уу гэдэг асуулт одоо жинхэнэ утгаараа тавигдаж байна.
Энэ асуултад Монголын шүүхийнхэн бүгдээрээ бодитой хариулт өгч нэр төрөө хамгаалах ёстой. Хэрэв үгүй бол шударга бус ажиллаж ирсэн гэж ойлгож болох хэмжээнд хүрсэн ийм шүүхээр иргэд та бид хэрэг дэнслүүлэх учир утга байна уу.
Хүний эрх, эрх чөлөө, хуулийн засаглал хаана байна гэдгээс эхлээд мөн олон асуулт урган гарч байна. Энэ болгонд Монголын шүүхийн байгууллага, шүүх засаглал шат дараатай хариулт өгч, нэр төрөө сэргээ.
Эс тэгвэл Монголын шүүхийн байгууллага цаашид байх ямар ч утга учиргүй боллоо. Монголын бүх ард түмэн шүүхийг харж байна. Ерөнхий сайд “Шүүхийг харж байна” гэж удаа дараа хэлсэн нь жинхэнэ утгаараа үнэнийг уриалсан шүгэлдэлт юм байна гэдгийг одоо ард түмэн ойлгож байна.
Б.БАЯР
Амлалт.мн
