Эдийн засаг өснө, итгэл төгс гэж Ерөнхий сайд хэлжээ. Эрхбиш биш улс байна даа, эдийн засаг өсөж л байх ёстой байх. Итгэл төгс гэдэг нь Оюу толгойн далд уурхай ашиглалтад орохтой хамаарч хэлэгдэж байгаа шиг байна. Өөр ч хүчин зүйлүүд мэдээж бий биз. Луу данст Чимэдийн Сайханбилэг гэдэг нөхөр уул уурхайн эл төслийг Дубайд өртөөлөөгүй бол мөн энэ далд уурхай руугаа орохгүй байсныг хэлчих л хэрэгтэй юм.
Төр улс бол бодлогоос бодлогод засагдан, сайжирч, биежиж явдагийн жишээ бол Оюу толгойн далд уурхай. Уурхайн далдаас ил баялаг болж, валют нэмэгдэх нь уул шугамандаа Сайханбилэгийн ч, Оюун-Эрдэнийн ч, аль алины нь бүтээл шүү дээ, угтаан бол.
Монгол гэдэг нэг улс айл бийгээс хойш, иймэрхүү нэгдмэл санааг хэлчихэж байх хэрэгтэй юм. Эв нэгдлийг л чухалчилъя гээд Ерөнхийлөгч ч хэлнэ билээ. Гэхдээ энэ онд Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийг орших уу, эс орших уу гэдэгт л хариулт авах он мөн нь онц үнэн бөгөөд энд Ерөнхийлөгчийн хэлсэн эв нэгдэл тус болохгүй. Үүнийг Ардын намд хамааруулан хэлж байна. Бөхийн өргөөнд удирдагчдаа “эсэргүүцэн хүндэтгэж” байгаа ард түмэн, цахим сүлжээнд мань гурав руу зохисгүй хуруу үзүүлж байгаа зэргээс харахад 2023 оныг шударга ёсыг тогтоох он байлгахгүй бол Төр засгийн маань нэр хүнд үлэмжийн доройтож, өвдөглөн уллахад бэлэн болжээ.
Энэ бол Ардын намынхан нүүрсний хулгайчаа илрүүлж, цээрлүүлэн залхааж, Ардын намыг ариун болгохгүй бол Ариун нэртэй хүүхнийг нарийн бичиг болгоод, заяа уухайлан, бат найрамдал хурайлаад огт нэмэргүй, үнэхээр болохоо байсаны үлэмжийн том илэрхийлэл юм.
Нүүрсний хулгайгаар үл барам яам тамга, төрийн бүх сүлжээнд авлигажин хөдөлбөргүй хуягласан энэ аймшигт дүр төрхийг хуулах үүрэг Ардын намын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ, Д.Амарбаясгалан нарын өмнө шууд тулгарч буй сод эрх ашиг юм. Хоёр дарга өнөөдрөөс эхлээд эдэнтэйгээ баатарлан үзэх хэрэгтэй. Эс тэгвэл хоёр хулс л болно.
Оюук дарга намынхаа дотоод эв нэгдлийг сахиж байгаа нэртэй, энэ бүхнийг аргацаавал Ардын намын доторх хавдар аймшигтай тэлнэ. Оюуктай Оюукгүй хагарна. Зад тавина. Гэхдээ ингэж болохгүй. Засаж эмчлэх, хорыг ерөндөглөх хэрэгтэй. Эс тэгвэл улс сүйднэ.
Эрх барьж байгаа нам шүү дээ. Хорыг, хавдрыг үүсгэгчдийг л оноцтой, урнаар илааршуулж, хогын тантан руу шидэх ухааныг Оюукад хайрлаач, бурхан минь гэж залбирах, түмэн олон чинь. Ингэж засаж, намаа тунгалаг болгохгүй бол Л.Оюун-Эрдэнэ Ардын намынхаа авлигачдад ялагдсан ичгүүрт нэрийг эгнэгт зүүнэ. Энэ бол шившиг. Хувь хүний шившиг биш, эх оронч хүний, улс төрч хүний, Ерөнхий сайд хүний шившиг болж түүхэнд “мөнхөрнө”.
Харин сөрж босож, эр зориг, ухаан гаргаж, энэ намаа засаж чадвал эгнэгт сайн удирдагчийн жишээнд мөнхжинө. Энэ хэцүү. Гэхдээ хийх ёстой жинхэнэ үнэн, амтат, зайлшгүй хэцүү бол энэ. Эх орны эрх ашгийн үүднээс. Оюукыг шүдээ хүртэл зэвсэглэсэн нүүрсээр, тендерээр, Хөгжлийн банк, ЖДҮ-гээр, Эрдэнэтээр баяжсан олигархиуд отож байна. Оюукыг далд эдийн засгаар далайн чинадад дархлаагаа тогтоосон хулгайчид хялайж байна, өмлөж байна.
Оюукыг Ардын намыг үүрд зайдалж, бүх ард түмний дээр үргэлж байхыг хүсэгч бирдүүд тойрон “инээмсэглэж”, дотроо бол нударга шаан, хорлол шившиж байна. Шударга бусынхаа хорлолд нэгмөсөн автсан тулмууд Оюукыг түрэн шахаж байна. Л.Оюун-Эрдэнэд тулах үндсэн багана ард түмэн байна. Ард түмний хүч бол тэр бирдүүдээс яндашгүй илүү, зарчмын зүйрлэшгүй хүч юм. Тэрийг л Оукад ухаант цэцэн зөвлөхүүд хэлж, ард түмнийхээ дэмжлэгээр арга залийн туйл болсон “дайснуудыг” дарж чадвал Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ суут удирдагч байх болно.
Суут, суу заль гэдэг үг чухамдаа ард түмний итгэл үнэмшил дээр л суурилагдан бий болдог цол юм. Ийм цол амаргүй ирдэг. Оюук амаргүй байна гэж их ярьдаг. Одоо амар байна гэж ярьдаг болтлоо Ардын намынхаа авлигачидтай тэмцэх нь эх орны эрх ашиг юм. Ийм учраас л Л.Оюун-Эрдэнэ орших уу, эс орших уу болоод байгаа юм.
Энэ онд сонгууль явуулж, тогтолцооны өөрчлөлтөө хийж, энэ бүхний ард гарах нь л бараг хамгийн зөв сонголт биз дээ. Үүнийг сонсоод Л.Оюун-Эрдэнийн дайснууд хармаандаа салаавч үзүүлж, хатавчиндаа мөнгөө тоолж суугаа. Энэ үнэн. Л.Оюун-Эрдэнийг чадахгүй бол онол практикийг, язгуур ухаантайгаа сүлчихсэн ярайсан нэр цэвэр, ухаан төгөлдөр, билиг сэцэн эх орны хөвгүүд мундахгүй ээ, олон, олоон байна, М.Энхбадралаас эхлээд.
З. БАЯРАА
Амлалт.мн
