ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалан Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийг танилцууллаа. Тэрээр “Уламжлалт мал аж ахуйд тулгамдаж буй байгаль, цаг уурын өөрчлөлтөөс шалтгаалсан сөрөг нөлөөллийг бууруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барихаар боллоо. Уламлжлалт мал ахуй, малчдад ихээхэн бэрхшээл тулгамдаж байгаа энэ цаг үед тухайн хуулийн төслийг хэлэлцэн батлах нь зүйтэй. Малчдад маш олон асуудал тулгамдаж ирсэн учраас мал аж ахуйн салбарын бодлогыг шинэчлэх шаардлагатай тул хуулийн төслийг өнөөдөр өргөн барна.
Нэгдүгээрт, цас зуданд нэрвэгдсэн малчдыг зээлийн асуудал байгаа. Өнгөрсөн хугацаанд Засгийн газар зээлийн эргэн төлөлтийг нэг жилээр хойшлуулж хуримтлагдсан хүүгийн тодорхой хэсгийг ирэх оны төсөвт тусгах замаар шийдвэрлэсэн. Цаашид мал нь 70 хувиас дээш хорогдсон малчин өрхүүдийг “Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сан”-д 2024 онд тусгагдсан санхүүжилтээс 5-8 сая төгрөгийг урт хугацаатай хүүгүй зээл хэлбэрээр хүргэнэ.
Хоёрдугаарт, уламжлалт мал аж ахуйн сөрөг нөлөөллийг бууруулах “Шинэ хоршоо” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлнэ. Өнөөдөр малчид малынхаа нэмүү өртгийг анхан шатандаа шингээж чадахгүй байгаа нөхцөлийг засна. Одоо хамаг ашиг ченжид очоод байгааг өөрчилнө. Малчин нэг үхрээ сая төгрөгөөр зарахад ченжийн гараар дамжаад зах зээлийн үнэ 4-5 сая болж нэмэгдэж байна. Өөрөөр хэлбэл, нэг үхрийн зах зээлийн ханшийн 20 хувийг л малчин өөрөө хүртэж байна. "Шинэ хоршоо" хөтөлбөр 40-50 хувийн ашиг малчдын гар дээр байх боломжийг бүрдүүлж, малчин өрхүүд чинээлэг дундаж давхаргын төлөөлөл болно.
Хууль батлагдсанаар “Зээлийн батлан даалтын сан” малчдын зээлийг 50-80 хувиар даах боломжтой болж байна. “Зээлийн батлан даалтын сан”-гийн шалгуур хангасан малчин 50 сая хүртэлх төгрөгийн зээл авна. Малчинд барьцаа байхгүй бол 20 сая зээлийг тус сан батлан даахаар зохицуулсан. Жишээ нь, 200 толгой малтай айл 30 сая төгрөгийн зээлийг тухайн сангаар даалгаад гаргах боломжтой. Ингэхдээ “Шинэ хоршоо”-ны гишүүн болж хоршиж ажиллаж байгаа малчдад өгнө. Мөн хоршсон баг, суманд мах, арьс шир, сүү, цагаан идээний цех үйлдвэртэй болно. Энэ чиглэлийн үйлдвэрүүд ажиллаад эхлэхээр өнөөдөр 150 мянган төгрөгөөр зарж байгаа ноолуурыг малчид өөрсдөө ангилж, ялгаад 80-100 ам.доллараар зарах боломж бүрдэнэ” гэлээ.
