Авлига бол тогтолцооны асуудал. Мэдээж, хувь хүнтэй холбоотой асуудлууд түүний цаана байгаа. Хувь хүнтэй холбоотой авлигын хэрэг авлигын болон эрүүгийн хуулиар зохицуулагддаг.
Нийтлэг тохиолдолд тогтолцоог засах, сайжруулах нь авлигатай хийх тэмцлийн хамгийн гол том ажил.
Дэлхийн бусад улс орнууд авлигатай тэмцэхийг тогтолцооны түвшинд авч үзээд, эхнээсээ үр дүнд хүрээд байгааг энд хэлэх нь илүүц биз. Харин та бид хандлагаа жаахан ч гэсэн өөрчилье, бүгдийг гоочилж харлуулдаг тархи толгой, ам хамрандаа жаахан ч гэсэн гэрэл гэгээ тусгая.
Авлига гэдэг нь хоёр гурав, хорь гуч, за бүр хорь гучин мянган хүнийг шоронд хийгээд ч алга болчихдог зүйл биш гэдгийг ойлгоё. Мэдээж шалгана, мөрдөнө, тэр ажил хийгддэгээрээ хийгдэнэ.
Тиймээс хүн биш сэдэв ярьдаг болъё. Хүнийг биш асуудлыг авч үздэг болъё. Тэрийг шалгасангүй гээд л чичлэх, элдвээр доромжлох. Тогтолцоо руугаа анхааръя. Бид дуугүй байснаараа энэ тогтолцоог бий болгоход өөрсдөө хувь нэмрээ оруулсан ч юм биш биз гэсэн бодол төрдөг.
Одоо байгаа ялзарсан тогтолцоонд хэчнээн сайн хүн байлаа ч хэрчигдэх жамтай юм биш үү. Өнөөдөр нэг бохир хүнийг шалгалаа ч маргааш өөр цэвэр хүн гараад ирсэн ч бас л бохирдоно. Энэ бол дуусашгүй. Хэзээ нэг өдөр та өөрөө ч бохирдож болзошгүй. Яагаад гэвэл тогтолцоо маань өөрөө бохир. Тэгэхээр авлигын бохир тогтолцоог халахын тулд Авлигатай тэмцэх үндэсний хөтөлбөрийг өөрчилж байж шийдэх боломжтой болно.
Жишээ нь, төрийн өмчит компаниудын захирал, дарга нарт олгосон цалин, урамшуулал, тэтгэмж, дэмжлэгийг цахим хуудсандаа нээлттэй байршуулдаг болно гэж Авлигатай тэмцэх үндэсний хөтөлбөрт заасан юм билээ. Энэ хандлагыг дэмжих хэрэгтэй.
Төрийн өмчит компанийн захирал нэг тусгай зөвшөөрөл олгохдоо л хувьдаа орон сууц авлигаар авах явдал гардаг тухай иргэд мэдээлдэг. Нэгэнт тухайн албан тушаалтан хувьдаа завшсан хойно ярих биш анхнаас нь төрийн албан тушаалтнуудад албан тушаалаа амин хувьдаа урвуулан ашиглах ийм гаргаж өгөхгүй байдлаар хуульчлаж, мөрдлөг болгох нь чухал.
Иргэд та бид сошиал орчинд дах элдэв хэрүүл маргааныг хэдэн мянгаараа үорж үзэж, сэтгэгдэл бичиж өөгшүүлдэг атлаа авлигын бохир тогтолцоог засахын төлөө, өөрсдийнхөө төлөө, үр хүүхдүүдийнхээ ирээдүйн төлөө тэр бүр дуугарч чаддаггүй.
Тиймээс цаашдаа авлигын тогтолцоог шинэчлэхийн төлөө нийгмээрээ нийтээрээ дуу хоолойгоо өргөдөг байцгаая.
Amlalt.mn
