Чанга дуугарсан бүхний дуу хоолой үнэн биш...

Ардчилсан Монгол улс “оршин тогтоод” даруй 35 жил боллоо. Ардчилал гэдэг нь хүн үзэл бодлоо чөлөөтэй, нээлттэй илэрхийлэх эрх чөлөө хэдий ч нэг хүний эрх нөгөө хүний эрхээр хязгаарлагддаг тогтолцоо юм.

Тийм атал өнгөрсөн 35 жилд манай улсад ардчилал нэрийн дор бусдыг гүтгэдэг, доромжилдог, хөлсөөр бусдыг гүтгэдэг, буруушаадаг, төлбөртэй жагсаал цуглаан зохион байгуулдаг, эрүүл жагсаал цуглааныг төлбөр авч очиж үймүүлдэг, өөрийн талын хүмүүсийг өмөөрч, бусдыг нь “улаан цайм” буруутгадаг, энд тэнд очиж “хөлсөөр” дуугардаг, олон нийтийн арга хэмжээг бужигнуулдаг, сошиал орчинд хөлсөөр пост коммент хийдэг бүхэл бүтэн “арми” бий болчихлоо.

Тэднийг “явдаг, ярьдаг, бичдэг, үймүүлдэг, сэвдэг, сарниулдаг ТРОЛЛ” гэж хэлбэл зохилтой. Твиттер болон фэйсбүүкт тэднийг “ХИАМЧИД” гээд хэдийнэ нэрлэчихсэн байна.

Ийм “тролл, хиамчид”-ын гол захиалагч нь улс төрчид. Улс төрчид өөртэй нь холбоотой сэдэв, асуудлыг өөрөөсөө зайлуулах, өөр асуудалд “шилжүүлэх”, олны анхаарлыг өөр сэдэв рүү чиглүүлэх, мартуулах зорилгоор “ТРОЛЛ”-уудыг хөхүүлэн дэмжиж, хөрөнгө мөнгө харамгүй өгч ирсний үр дүнд өнөөдөр иргэд та бид хэн нь үнэн ярьж, хэн нь худал ярьж, аль нь үнэний төлөө дуугарч байгааг ч таньж мэдэхэд хэцүү болсон.

Троллууд нь нийгэмт тустай ажил хийдэггүй, улсдаа татвар төлдөггүй, нэг ч хүн, ажилтан авч цалинжуулж ажилладаггүй, ажиллаж үзээгүй атлаа олон жил бизнес эрхэлсэн хэн нэгнээс ч илүү орон байр, унаа машин, хөрөнгө мөнгөтэй болчихсон төдийгүй, үе үе гарч ирж "эх орон, ард түмнийхээ төлөө гэж чангаар" дуугардаг. Зарим нь бүр улс төрийн нам байгуулж байгаад “ТРОЛЛ”-ын ажлаа хийдэг болж.

Английн гүн ухаантан, зохиолч, шүүмжлэгч, яруу найрагч, толь бичиг зохиогч Сэмюэл Жонсон (Samuel Johnson, 1709 – 1784) “Адгийн улс төрчийн хамгийн сүүлчийн хоргодох байр нь эх оронч үзэл байдаг” гэсэн бий.

Энд “эх оронч үзэл” гэдэг үгийг жинхэнэ эх орныхоо төлөө чин сэтгэлээрээ зүтгэх гэдэг утгаар биш, харин өөрийн явцуу эрх ашгийг хамгаалахын тулд, олон нийтийн санаа бодлыг өөртөө ашигтайгаар эргүүлэхийн тулд “Эх орон” гэдэг үгийг “хэрэглэдэг” улс төрчдөд хамааруулан хэлсэн шүүмжлэл юм.

Түүний нэг адил “ТРОЛЛ”-уудын байнгын амны уншлага нь наанаа “эх орон, газар нутаг, ард түмэн, эгэл олныхоо төлөө” гэдэг ч начир дээрээ зөвхөн өөртөө л ашиг хонжоо хайж байдаг.

Гэхдээ энд үнэхээр эх орныхоо төлөө, түмэн олныхоо төлөө дуугардаг, ажилладаг, зүтгэдэг хүмүүсийг хамааруулж хэлээгүй болно.

Учир байдал нэгэнт ийм болсон тул иргэд та бид “Чанга дуугарсан бүхний үнэн биш гэдэг үгийг ямагт санаж, троллуудыг таньж ХЭРСҮҮЖИХ хэрэгтэй” болж байна.

Цаашлаад хаа нэг газар “ярьдаг, явдаг, бичлэг, үймүүлдэг троллууд” явж байх юм бол тухайн арга хэмжээг түр зогсоож байгаад эдгээр троллуудыг хөөж гаргадаг, оролцуулдаггүй болъё.

Тэгэхгүй бол улс төрчөөс асуулт асуусан сэтгүүлч, шүүмжилсэн иргэд буруутан болох нөхцөл үүснэ.

Ганц жишээ дурьдахад, өчигдөр Боловсролын яаман дээр болсон хэвлэлийн хурлыг ажиглаж байхад УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяа, түүний зөвлөх гэх нарт хандан сэтгүүлч “Багш нарыг орон сууцтай болгоно гээд багш нараас авсан байрны урьдчилгаа мөнгө хаачсан вэ, Багш нарын холбоо багш нараас авсан хураамжаа юунд зарцуулдаг вэ гэдгээ тайлбарлахыг хүсэхэд” Монголын багш нарын холбооны УЗ-ийн дарга Д.Мөнхбаатар ихэд сандарч тухайн сэтгүүлчийг “ХҮН намаас зориуд явуулсан сэтгүүлч байна” гэх зэргээр гүтгэж, биед нь хүрсэн бол “Машинтай жагсагч” гэдгээрээ олонд танигдсан “явдаг тролл” Б.Цэгмэд шууд асуулт асуусан сэтгүүлчийн микрофоныг булаан авахаар завдаж, биед нь халдсанаар сүүлдээ зодоон цохиондоо хүрсэн.

Уг нь монголчууд бид “хүн хэлээрээ, мал хөлөөрөө” гэдэг дээ. Сэтгүүлчийн асуусан асуултанд сандарч тэвдэн, элдэвээр гүтгэн дайрч, хүч хэрэглэн асуултыг нь таслахын оронд “энэ ийм учиртай” гээд УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяа, түүний зөвлөх Д.Мөнхбаатар нар хариулчихсан бол ийм асуудал үүсэхгүй байсан.

Энэ мэтээр “батгана суусан газар балагтай” гэгчээр “троллууд явсан газар бужигнаантай” болчихсон тул хэдүүлээ хэрсүү сууж, “эх орончийн дүртэй тролл, хиамчидаа” таньж, тэднийг “орлого олох боломжгүй” болтол нь үл тоох нь зүйтэй байгаа юм.

“Тролл"-уудын дуу хамгийн чанга сонсогддог тэр газар үнэн үг чимээгүйхэн дарагддаг. Иймээс ард иргэд та бид “үнэн үгийг ялгаж сонсдог, худлыг үл тоодог, троллуудыг хаа яваа газар нь "таньдаг" хэрсүү” байж л Монголын ирээдүй гэрэлтэнэ.

Ц.Мөнх

Amlalt.mn