2026 оны долоодугаар сарын 1-нээс Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд орсон нэмэлт, өөрчлөлт хүчин төгөлдөр хэрэгжиж эхэллээ. Удаан хугацаанд маргаан дагуулсан цахилгаан скүүтер, цахилгаан дугуй, суррон төрлийн тээврийн хэрэгслийн хэрэглээг ийнхүү анх удаа хуулиар нарийвчлан зохицуулсан.

Хуулийн 121.1-д "Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт цахилгаан дугуй, цахилгаан скүүтерийг 16-аас дээш насны хүн жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцох эрхтэй" гэж заасан. Харин 121.2-т техникийн дээд хурд нь хуульд заасан хэмжээнээс давсан цахилгаан дугуйг буюу суррон зэрэг тээврийн хэрэгслийг зөвхөн 18-аас дээш насны, мотоциклийн ангиллын жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй хүн жолоодохоор хуульчилжээ.

Мөн цахилгаан дугуй, скүүтерийн жолооч унадаг дугуйн зам, эгнээгээр зорчих бөгөөд ийм зам байхгүй тохиолдолд зорчих хэсгийн баруун гар талаар эсвэл нийтийн тээврийн эгнээгээр хөдөлгөөнд оролцоно. Харин явган хүний замаар явах шаардлагатай бол цагт 10 км-ээс илүүгүй хурдтай, явган зорчигчдод саад учруулахгүй байх үүрэгтэй. Өндөр хурдны цахилгаан дугуй жолоодогч хамгаалах малгай заавал өмсөнө.

Түүнчлэн хуулийн 111.3-т аймаг, нийслэлийн Засаг дарга өөрийн нутаг дэвсгэрт цахилгаан дугуй, скүүтерийн хөдөлгөөнийг зохицуулах захиргааны хэм хэмжээний акт гаргаж, хэрэгжилтэд хяналт тавих эрхтэй гэж заасан байна.

Өдөр бүр нийслэлийн гудамжаар хамгаалах малгайгүй, насанд хүрээгүй хүүхдүүд суррон болон өндөр хурдны цахилгаан дугуй унаж буй дүр зураг хэвээр. Түрээсийн скүүтер ашиглагчийн насыг хэрхэн шалгах, хувийн эзэмшлийн сурроныг жолоодож буй иргэн үнэмлэхтэй эсэхийг ямар механизмаар хянах, зөрчил гаргавал ямар байгууллага шуурхай арга хэмжээ авах зэрэг асуудал тодорхойгүй хэвээр байна.

Хууль батлагдсан нь асуудлыг шийдсэн гэсэн үг биш. Хэрэв хяналт, дэд бүтэц, хэрэгжилт гурвын аль нэг нь хоцорвол энэ хууль зөвхөн цаасан дээр үлдэх эрсдэлтэй. Улаанбаатарт унадаг дугуйн зориулалтын зам хомс, олон хэсэг нь тасалдсан хэвээр байхад скүүтер, цахилгаан дугуйг зөвхөн дугуйн замаар яв гэж шаардах нь бодит нөхцөлтэй нийцэж байгаа эсэх ч эргэлзээ дагуулж байна.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг сайжруулахын тулд хууль батлах нь эхлэл. Харин тэр хуулийг хэрэгжүүлэх бүтэц, хяналт, дэд бүтцийг зэрэг бүрдүүлж чадвал л энэхүү өөрчлөлт бодит үр дүнгээ өгөх юм. Эс бөгөөс жил бүр шинэ журам гардаг ч зам дээрх эмх замбараагүй байдал хэвээр үлдэх вий гэсэн болгоомжлол иргэдийн дунд байна.

Х.Э