Монгол Улс хүний эрх хамгаалагчийн эрхийг хууль зүйн хүрээнд хүлээн зөвшөөрсөн ч бодит хамгаалалт, тогтвортой дэмжлэг, үр дүнтэй институтийн тогтолцоог бүрдүүлэх ажил удаашралтай байна хэмээн судлаачид дүгнэжээ.

ХЭҮК-ын хүний эрх хамгаалагчийн асуудал эрхэлсэн гишүүн С.Дондов Монгол Улс дахь хүний эрх хамгаалагчийн өнөөгийн нөхцөл байдлын асуудлаар ХЭҮК-ын хурлын танхимд өнөөдөр болсон хэвлэлийн хурлын үеэр, Дани улсын Хүний эрхийн хүрээлэнтэй хамтран 2025 онд хийсэн “Хүний эрх хамгаалагчийн эрхийн хэрэгжилт: Төрийн үүрэг” судалгааны үр дүнг танилцуулсан юм.

Судалгааг хүний эрх хамгаалагчдын эрхийн хэрэгжилт, тулгамдаж буй эрсдэл, саад бэрхшээл, төрийн байгууллагуудын үүргийн хэрэгжилтийг бодит нөхцөл байдалд тулгуурлан үнэлжээ. Судалгаанд төрийн байгууллага, албан тушаалтнууд хүний эрх хамгаалагчийг хамгаалах хуульд заасан үүргээ хангалттай хэрэгжүүлэхгүй байгааг онцгойлон дурдсан байна.

Мөн хүний эрх хамгаалагчдын үйл ажиллагаа явуулах орчин тогтворгүй, эмзэг хэвээр байгааг онцолсон байна. Эрх нь зөрчигдсөн хамгаалагчдад үзүүлэх эрх зүйн болон сэтгэл зүйн зөвлөгөө, санхүүгийн тогтвортой дэмжлэг сул, хамгаалалтын механизм ойлгомжгүй, удаашралтай байгаа нь тэдний үйл ажиллагаанд бодит хүндрэл учруулж байна.

Жил бүрийн нөхцөл байдлын судалгаанаас үзэхэд төрийн байгууллага, эрх бүхий албан тушаалтны үйлдэл, эс үйлдэхүй, хандлагаас үүдэлтэй дарамт, маргаантай асуудал буурахгүй хэвээр байгаа аж. Түүнчлэн төрийн байгууллага, хувийн ашиг сонирхлын бүлэг, олон нийт болон цахим орчноос ирэх дарамт давхардаж, хүний эрх хамгаалагч зарим хүн үйл ажиллагаагаа зогсоох хэмжээнд хүрч байгааг анхааруулжээ.

Ялангуяа сэтгүүлч, хуульч, нийгмийн ажилтан, байгаль хамгаалагч зэрэг тодорхой бүлгийн хамгаалагчид заналхийлэл, хууль зүйн болон сэтгэл зүйн дарамтад илүү өртөж байгаа тул тусгай хамгаалалтын арга хэмжээ шаардлагатайг судалгаанд дурдсан байна. Иймээс Засгийн газар хүний эрх хамгаалагчийн эрхийг бодитоор хангахын тулд хуулийн хэрэгжилтэд тавих хяналт, хариуцлагын тогтолцоог бэхжүүлэх, тогтвортой санхүүгийн болон мэргэжлийн дэмжлэгийн механизм бүрдүүлэх, төрийн албан хаагчдын хүний эрхийн мэдлэг, ойлголтыг нэмэгдүүлэх сургалт зохион байгуулах, хамгаалалтын институцийг боловсронгуй болгох шаардлагатай гэж үзсэн талаар дурдаж байлаа.

Эх сурвалж: Montsame.mn