Эрх баригч МАН-ын мөрийн хөтөлбөр хэр биелж байна вэ?
Ардчилсан улсын тогтолцоонд парламентын сонгууль тодорхой хугацааны давтамжтай явагддаг. Улс төрийн намууд сонгуульд оролцохдоо ирэх дөрвөн жилд хэрэгжүүлэх бодлого, зорилт, бүтээн байгуулалт, хууль эрх зүйн шинэчлэлээ мөрийн хөтөлбөр болгон иргэдэд танилцуулж, сонгогчдын итгэлийг хүлээсэн тохиолдолд төрийн эрхийг хэрэгжүүлэх боломжоо авдаг.
Монгол Улсад УИХ-ын ээлжит сонгууль дөрвөн жил тутамд болдог. Өөрөөр хэлбэл, нэг сонгуулиас нөгөө сонгууль хүртэл нийт 1460 хоног өнгөрдөг гэсэн үг. Харин өнөөдөр 2024 оны УИХ-ын сонгуулиас хойш яг 730 хоног өнгөрч, сонгуульт хугацааны тал нь дууслаа. Энэ нь эрх баригч нам мөрийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлээд хоёр жил болсон гэсэн үг юм.
2024 оны УИХ-ын сонгуулиар Монгол Ардын Нам "Шинэ сэргэлтийн бодлого – Бүсчилсэн хөгжлийн реформ" уриан дор сонгуульд оролцож, УИХ-ын 126 суудлын 68-ыг авч олонх болж Засгийн газраа байгуулсан.
МАН-ын 2024-2028 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөр нь 9 бүлэг, хавсралтын хамт нийт 772 зорилт, арга хэмжээг багтаасан томоохон стратегийн баримт бичиг юм. Эдгээр нь эдийн засаг, боловсрол, эрүүл мэнд, дэд бүтэц, бүсчилсэн хөгжил, авлигатай тэмцэх, төрийн шинэчлэл зэрэг олон салбарыг хамарсан амлалтууд юм.
Тэгвэл сонгуульт хугацааны яг талд ирсэн энэ үед хамгийн чухал асуулт бол:
Эдгээр 772 зорилтоос хэд нь хэрэгжиж эхэлсэн бэ? Хэд нь бүрэн хэрэгжсэн бэ? Хэд нь төлөвлөлтийн шатандаа байна вэ?
Өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд МАН Засгийн газраа байгуулан төрийн бодлогыг хэрэгжүүлж ирсэн. Иймээс мөрийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн талаар бодит тайлан тавих, хэрэгжилтийн явцыг олон нийтэд нээлттэй танилцуулах цаг нэгэнт болсон.
Энэ бол зөвхөн парламент дахь сөрөг хүчний бус, хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд, иргэний нийгэм, судлаачид, иргэдийн тавих ёстой асуулт юм. Мөн МАН-аас сонгогдсон УИХ-ын гишүүд, намын удирдлага, Засгийн газар мөрийн хөтөлбөрийнхөө хэрэгжилтийн талаар иргэдэд бодитой хариулт өгөх үүрэгтэй.
Сонгуулийн мөрийн хөтөлбөр бол сонгуулийн үеийн сурталчилгааны материал биш. Энэ бол сонгогчидтой байгуулсан "улс төрийн гэрээ" юм. Тиймээс МАН мөрийн хөтөлбөрийнхөө хэрэгжилтийг сонгуульт хугацааны дунд үе болсон энэ цагт үнэлж, үлдсэн хоёр жилд ямар ажлуудыг хийж дуусгах боломжтой, ямар амлалтууд хоцорч байгаа талаар бодит дүгнэлт хийх нь зүй ёсны шаардлага юм.
Хэрэв мөрийн хөтөлбөрийн хэрэгжилт хангалтгүй, томоохон амлалтууд эхлээгүй эсвэл удааширсан нь бодит үнэлгээгээр тогтоогдвол энэ нь 2028 оны УИХ-ын сонгуулийн үеэр сонгогчдын итгэл, сонголтод шууд нөлөөлөх нь гарцаагүй. Харин хэрэгжилт бодитоор хангагдсан бол иргэд мөн түүнийг үнэлэх учиртай.
Иймээс 2028 оны сонгууль хүртэл яг хоёр жил үлдсэн энэ өдөр эрх баригч МАН сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрийнхөө хэрэгжилтийн нэгдсэн тайланг олон нийтэд дэлгэрэнгүй танилцуулж, иргэд бодит баримтад үндэслэн дүгнэлт хийх боломжийг бүрдүүлэх нь зүйтэй.
Ц.Мөнх
Amlalt.mn
