Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны өнөөдрийн /2026.07.01/ хуралдаан 13.34 цагт эхэлж, Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийн сонсголын тайланг хэлэлцэв. Тайланг сонсгол даргалагч С.Зулпхар танилцуулав.

Байнгын хороо 2026 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдөр нэр дэвшигчийн сонсголыг зохион байгуулсан бөгөөд Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1 дэх хэсэгт “Нэр дэвшигчийн сонсгол явуулснаас хойш ажлын 2 өдрийн дотор сонсголд оролцсон гишүүд хаалттай хуралдаж, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхын саналаар сонсголын тайлан гаргана. Тайланд сонсголын дүнд үндэслэн гаргасан нэр дэвшигч тухайн албан тушаалд тавих шаардлага хангасан эсэх дүгнэлт, түүний үндэслэлийг тусгаж, холбогдох бусад мэдээллийг хавсаргана.” гэж заасны дагуу 2026 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдөр сонсголд оролцсон гишүүд хаалттай хуралдаж хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхын саналаар сонсголын тайланг гаргалаа хэмээн танилцуулав. /Нэр дэвшигчийн сонсголын талаарх мэдээллийг эндээс авна уу/

Нэр дэвшигчийн сонсголд оролцсон гишүүд хаалттай хуралдаж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс нэр дэвшүүлсэн Д.Гүн-Үйлс, Улсын Их Хурлаас боловсролын чиглэлээр нэр дэвшүүлсэн Д.Мягмарсүрэн, М.Төрманлай, биеийн тамир, спортын чиглэлээр нэр дэвшүүлсэн С.Од-Эрдэнэ, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын чиглэлээр нэр дэвшүүлсэн Д.Наранцэцэг нарыг ажлын хэсгийн тайлан, ирүүлсэн материал болон сонсголын үр дүнд үндэслэн Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд тавигдах шаардлагыг хангасан гэж үзэн хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжжээ.

Түүнчлэн Монгол Улсын Засгийн газраас нэр дэвшүүлсэн Ч.Батцэнгэл, Улсын Их Хурлаас боловсролын чиглэлээр нэр дэвшүүлсэн Г.Энхбаяр, Л.Энхжин, Б.Энэрэлт, биеийн тамир, спортын чиглэлээр нэр дэвшүүлсэн Ж.Билэгсайхан нарын ирүүлсэн материал болон сонсголын үр дүнд үндэслэн Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд тавигдах шаардлагыг хангаагүй гэж үзэн хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжээгүй байна.

Тайлантай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн Л.Гантөмөр нэр дэвшигчдээс асуулт асууж, хариулт авсны дараа санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс нэр дэвшүүлсэн Д.Гүн-Үйлс, Улсын Их Хурлаас нэр дэвшүүлсэн Д Мягмарсүрэн, С.Од-Эрдэнэ, М.Төрманлай нарыг Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүний албан тушаалд нэр дэвшүүлэхийг дэмжиж, Засгийн газраас нэр дэвшүүлсэн Ч.Батцэнгэл, Улсын Их Хурлаас нэр дэвшүүлсэн Д.Наранцэцэг нарыг Үндэсний зөвлөлийн гишүүний албан тушаалд нэр дэвшүүлэхийг дэмжсэнгүй.

Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчид дэмжигдсэнтэй холбогдуулан Олон нийтийн радио, телевизийн үндэсний зөвлөлийн гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа нь дууссан Д.Өлзийбаатар, С.Алтанцэцэг, В.Бат-Эрдэнэ, Д.Батсүх, Н.Жанцан нарыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх нь зүйтэй гэж гишүүдийн олонх үзэж, Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар тогтлоо.

Мөн хуралдаанаар “Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд хийх төлөвлөгөөт хяналт шалгалтын цаглавар батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэв.

Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.3 дахь хэсэгт “Байнгын, дэд хороо дараагийн ээлжит чуулганы хугацаанд хийх төлөвлөгөөт хяналт шалгалтын цаглаварт тусгуулах саналаа ээлжит чуулган завсарлахаас ажлын 10 өдрийн өмнө УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороонд хүргүүлнэ” гэж, мөн зүйлийн 8.6 дахь хэсэгт “Төрийн байгуулалтын байнгын хороо УИХ-ын ээлжит чуулганы хугацаанд хийх төлөвлөгөөт хяналт шалгалтын цаглаврыг холбогдох шийдвэрийн төслийн хамт нэгдсэн хуралдаанд оруулж шийдвэрлүүлнэ” гэж заасны дагуу УИХ-ын тогтоолын төслийг боловсруулсныг Байнгын хорооны дарга танилцуулсан.

УИХ-ын 2026 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд хийх төлөвлөгөөт хяналт шалгалтын цаглаварт найман байнгын хороо, нэг дэд хороо саналаа ирүүлсэн бөгөөд тайлан, илтгэл, мэдээлэл хэлэлцэх хүрээнд 16 санал, хяналт шалгалтын бусад асуудлын хүрээнд ерөнхий хяналтын сонсгол, нэр дэвшигчийн сонсгол зохион байгуулах санал, хууль тогтоомжийн биелэлтийг хянан шалгах ажлын хүрээнд гурван санал, хууль тогтоомжийн биелэлтийн үр дагаварт үнэлгээ хийх ажлын хүрээнд гурван санал тус тус ирүүлж, нийт 25 төлөвлөгөөт хяналт шалгалт хийхээр цаглаврын хавсралтад тусгах саналтай байна гэлээ.

Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан асууж, санал хэлэх гишүүн гараагүй бөгөөд хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх УИХ-ын тогтоолын төслийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оруулж батлуулах нь зүйтэй гэж үзлээ.

Дараа нь “Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны намрын ээлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудлын тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцсэн юм.

Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 5.1-д “Ээлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад батлах хугацааг нь хуульд тусгайлан заасан болон Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн хууль, Улсын Их Хурлын бусад шийдвэрийн төслийг оруулна.” гэж заасан тул дараах хууль, Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг тусгалаа хэмээн Байнгын хорооны дарга танилцуулав.

Батлах хугацааг нь хуульд тусгайлан заасан хууль, тогтоолын төсөл:

1/Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2027 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2027 оны төсвийн тухай, Үндэсний баялгийн сангийн 2027 оны төсвийн тухай болон холбогдох бусад хууль, тогтоолын төсөл;

2/“Монгол Улсын Эрдэнэсийн сангийн үндсэн болон гүйлгээ сангийн орлого, зарлагын 2026 оны гүйцэтгэл, 2027 оны төсвийн тухай” Монгол Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

3/“Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2027 онд баримтлах Үндсэн чиглэл батлах тухай” Монгол Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл;

4/Улсын Их Хурлын 2027 оны хаврын ээлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудлын тухай болон ээлжит чуулганы хугацаанд хийх төлөвлөгөөт хяналт шалгалтын тухай Улсын Их Хурлын тогтоолын төслүүд.

Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн болон хэлэлцүүлгийн шатанд байгаа 80 хуулийн төсөл, Улсын Их Хурлын тогтоолын 8 төсөл байгаагаас Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн бөгөөд хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явуулаагүй байгаа 23 хуулийн төсөл, Улсын Их Хурлын тогтоолын нэг төслийг тусгахаар бэлтгэжээ.

“Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны намрын ээлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудлын тухай” тогтоолын төсөлд нийт 24 хуулийн төсөл, 5 тогтоолын төсөл, нийт 29 төсөл тусгасныг Байнгын хорооны дарга тодотголоо.

Тогтоолын төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүн О.Алтангэрэл үг хэлсний дараа санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх УИХ-ын тогтоолын төслийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оруулж батлуулах нь зүйтэй гэж үзлээ хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.