2024 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр парламентад суудал авсан Иргэний Зориг Ногоон Нам (ИЗНН) өнөөдөр улс төрийн тавцанд нэгэн эвгүй асуултын өмнө "байцаагдаж" байна. Тэр нь ердөө л "Энэ нам үнэхээр бие даасан улс төрийн хүчин мөн үү?" гэх асуулт. Хөшигний ардах үйл явдлууд болон баримтуудыг нэг нэгээр нь дэлгэж үзвэл хариулт нь тийм ч таатай биш байна.
Жагсаалт: Гишүүдийнх үү, МАН-ынх уу?
Сонгуулийн өмнөх ИЗНН-ын нэр дэвшигчдийн жагсаалт хэрхэн бүрдсэн бэ? Ардчилсан зарчмаар уу, эсвэл хаалттай хаалганы цаадах тохиролцоогоор уу? Улс төрийн хүрээнийхний дунд энэ жагсаалт намын дотоод ардчиллын бус, харин МАН-ын удирдлагын "зураг төсөл"-өөр зурагдсан гэх яриа хэдийнэ газар авсан.
М.Нарантуяа-Нара гишүүнийг жагсаалтын дэдэд байршуулахын өмнө намын гишүүдийн дунд бодит санал хураалт болсон уу? Хэлэлцүүлэг өрнөсөн үү? Хэрэв үгүй бол энэ шийдвэрийг хэн, ямар амлалтын хариуд гаргав? Хэрэв ИЗНН-ын жагсаалт өөр намын захиалгаар бүрдсэн бол энэ нь зөвхөн зохион байгуулалтын алдаа биш, тус намын тусгаар тогтнол үгүй болсны нотолгоо юм.
"Нара" фактор: Гэнэтийн хайр ба Гэрээт тоглолт
Улс төр бол ашиг сонирхлын талбар болохоос сэтгэл хөдлөлийн талбар биш. УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Нара анхандаа Б.Батбаатар даргыг хамгийн ихээр эсэргүүцэж, намын дотоод асуудлыг шүүмжилж байсан хүн. Гэтэл тэрээр нэг л өглөө "номхорч", үзэл бодлоосоо “урваж” түүнтэй мөр зэрэгцэн зогсох болсон.
Ийм гэнэтийн эргэлтүүд улс төрийн том тохиролцооны үр дүнд бий болдог. Хэрэв намын дэс дараалал гадны намын "зөвшөөрөл"-өөр тодорхойлогдож байгаа бол ИЗНН-ын авсан 4 суудал ард түмний жинхэнэ итгэлийг бус, харин МАН-ын тактикийн нүүдлийг илэрхийлж байна.
ИЗНН-ын зүрхэнд нэвтэрсэн МАН-ын "гар хөл"
Хамгийн ноцтой шүүмжлэл энд өрнөж байна. Б.Батбаатарын удирдлага дор МАН-ын тодорхой фракцууд болон эрх баригч хүчнийхэнтэй холбоотой хүмүүс ИЗНН-ын бүтцэд шууд болон шууд бусаар нэвтэрч эхэлсэн гэх баримтууд дэлгэгдэж байна.
Бусдын гар хөл өөрийнх нь дотоод амьдралд чөлөөтэй орж, гараад эхлэхэд тэр байгууллагыг "бие даасан" гэж нэрлэх аргагүй. Улс төрийн хэллэгээр үүнийг "Дагуул" буюу эрх баригчдын тоглолтод ашиглагддаг нөөц хүчин гэж нэрлэдэг.
Сонгогчид юуг сонгосон бэ?
2024 онд ИЗНН-д санал өгсөн иргэд ногоон бодлого, иргэний нийгмийн эрүүл дуу хоолой, эрх баригчдаас хараат бус хяналтыг л хүссэн. Түүнээс биш МАН-ын тактикийн "хэрэгсэл" болсон намыг сонгоогүй. Сонгогчийн итгэлийг ийм хямдхан зарцуулж байгаа нь ирээдүйд маш том улс төрийн төлөөс авчрах болно. Саналын хайрцагт саналаа хийсэн хүмүүс мартамхай биш, тэд ажиглаж суудаг юм.
Дүгнэлт:
Улс төрийн хамаарал гэдэг бол ганц өдрийн үйл явдал биш. Энэ бол жижиг буулт, чимээгүй тохиролцоо, "энэ удаа л" гэсэн амин хувийн ашиг сонирхлын хуримтлал юм. ИЗНН-ын удирдлага өнөөдөр тэр аюултай замынхаа хаана нь яваагаа өөрсдөөсөө асуух цаг болжээ.
Намын бие даасан байдлыг хоосон мэдэгдлээр бус, зоримог шийдвэрээр баталдаг. Хэрэв тийм шийдвэр гарахгүй бол "Дагуул" гэдэг энэ тодотгол шүүмжлэл төдий биш, түүхэн үнэн болж үлдэнэ.
А.Гал
Эх сурвалж: Ugluu.mn
