Эс чадах нь иргэдийнхээ дунд орон чадахаа хийж, сонгох эрхээ эдлэн, нийтийн баялагийг бүтээлцэх учиртай
Төрийн эрх барих дээд байгууллага бол ард түмний төлөөлөл. Ард түмэн төрийн эрхийг барих замаар, эх орон, тусгаар тогтнол, иргэдийн амин эрх ашгийг чинад хамгаалан, бодлого, үйл ажиллагааг чинадлан, хууль тогтоон захирагтун хэмээн Төрийн эрх барих дээд байгууллагын гишүүдийг сонгож төрийн их ордонд илгээдэг.
Энэ учир УИХ-д сонгогдогсод бол шууд ард түмний хараат албат юм. Монгол улс парламентын засаглалыг дээдлэн, орой дээд энэ байгууллагадаа ард түмнийхээ төлөөллийг сонгон, төрийн эрх барих эрхээ эдэлсээр он жилүүдийг үдсээр байна.
Харин төрийн эрх барих дээд байгууллагад ард түмний төлөөлөл болгон илгээгсэд ард түмний итгэл, сэтгэлийг ханган ажиллаж ирж чадаагүйн баталгаа нь өнөөгийн улс төрийн байдал. Сайныг ярьвал багагүй ч, мууг нь ярьвал далай байна.
Өнөөдөр Монгол улс далд эдийн засагт дарлагдан, эдийн засгийн бодит байдал иргэдийнхээ эрх ашиг, үндэсний хангамжийг огт хангахгүйн дээр, гадаад худалдаа, хөрөнгө оруулалт, экспортын үнэлгээ машид доогуур, нэг үгээр хэлбэл эх орны төлөв байдал сайнгүй байсаар, бүр саар гэж хэлэхэд хилсгүй байна.
Шүүх засаглал, хууль хяналтынхан бохир мөнгөний нөлөөнд хэв автан, шударга ёс алдагдан, төрийн дээд эрхийг эдлэгсэд ил цагаан хулгай луйврын схемтнүүд болж, улс орныг сульдаасаар байна.
Хөгжсөн, иргэншсэн алив өндөр төр шударга ёс, ардчилал, нээлттэй ил тод индэрт, иргэний эрх чөлөө бүрэн хангагдсан, аюулгүй сайхан орчинд амьдрахуйн баталгаагаар дэлхий дахинд нэгэнт жишигжээд, жишигдээд удлаа.
Гэвч Чингисийн Монгол эх оронд маань энэ байдал өдий болтол биелэлээ олохгүй байна. Энэ бол чин үнэндээ төрийг удирдан залж байгаа хүмүүсийн чадвар чадамж, бодит үнэлгээний илэрхийлэл мөн.
Монголын ард түмэн эрх баригчидаа Үндсэн хуулиа өөрчилж, сонгуулийн холимог тогтолцоог баталгаажуулан, намын ариун бусаас ангижирч, сонгогч иргэдийнхээ нас хүйсийн жигд оролцоог хангасан төр улсыг сонгуулах босгон дээр нэгэнтээ ирсэн байна.
Энэ оны ес, аравдугаар сард УИХ-ын ээлжит бус сонгуулийг явуулах чиг баримжаатай байна. Ингэхээс аргагүй байдал өнөөдрийн засаглалд үүссэн.
Сөрөг хүчин амьгүй, тархай бутархай, дангаар засагласан Монгол Ардын Нам хоёр дараалан үнэмлэхүй олонхиор эрх барьсан ч дөчин их наядын нүүрсний хулгайтай “амьдарч” байна. Энэ бол огт байж боломгүй зүйл агаад, үүний тулд төрөө шинээр эмхлэн, идээ бэрээ ялгахаас аргагүй.
Нийт сонгогчдын дөч гаруй хувийн санал авсан нам эрх барих суудлын ная, ерэн хувийг эзэмшчихээд эх орны баялагаас дөчийн дөчин их наядыг хулгайлтал хяналтгүй сууна гэдэг бол аймшигт хэрэг юм.
Иймийн тулд өдгөө эрх барин суугаа 76 гишүүний шинж төлвийг, тухайн гишүүн цаашдаа иргэдийг төлөөлж төр барих эрх эдлэхэд "хэр зохимжтой" болохыг агуулгын хувьд “шинжин” уншигч танаа толилуулахаар “Ам асууна, амлалт нэхнэ уриатай AMLALT.MN” сайт цувралаар бичиж эхэллээ.
Энэ бол эх орон, ард түмний эрх ашиг, удирдлагаар хангагдах зарчмуудын үүднээс үзэглэгдэх билээ. Товчхондоо хэн цааш төр барихын эрхтэй, хэн эрхгүй вэ гэдгийн илэрхийлэл болно.
Монголын төрд хийсэн бүтээснээрээ үлгэр болсон улс төрчид байсан, цаашид ч байна. Жамсрангийн Самбуу, Дамдины Дэмбэрэл, Очирбатын Дашбалбар, Мэндийн Зэнээ, Санжаасүрэнгийн Зориг.
Эд бол эх орны эрх ашгийг удирдлага болгон хүн ардынхаа төлөө ариун үйлсээрээ зүтгэсэн улс төрчид. Ийм хүмүүс Монголыг удирдах ёстой. Эс чадах нь иргэдийнхээ дунд орон чадахаа хийж, сонгох эрхээ эдлэн, нийтийн баялагийг бүтээлцэх учиртай.
З. БАЯРАА
Амлалт.мн
