Улс орны эдийн засаг, нийгмийн тулгамдсан асуудлыг иргэдтэйгээ хамтран тодорхойлж, шийдвэрлэх “Зөвлөлдөж шийдье” зөвлөлдөх санал асуулгын хоёрдугаар үе шатны санал асуулга Төрийн ордонд өнөөдөр /2023.02.14/ эхэллээ.

Эл санал асуулгыг нээж УИХ-ын дарга Г.Занданшатар дараах үг хэллээ.

Тэрбээр "Төрийн чухал үйл хэрэгт санал бодлоо илэрхийлэхээр ирсэн та бүхэндээ талархал илэрхийлье. Монгол ёс заншлын дагуу дээл хувцасаа өмсөөд цагаан саарын өмнө цаг ажил ихтэй үед хүрэлцсэн ирсэн байна. Түүхэнд томоор тэмдэглэгдэн үлдэх арга хэмжээнд ард иргэдээ төлөөлөн оролцох гэж байна.

Өнөөдөр урагшлахад тээг болж буй шударга бус байдал, тэгш бус байдал хариуцлагын тогтолцоо, эдийн засгийн хүндрэл, ажилгүйдэл, ядуурал зэрэг хуримтлагдсан асуудлыг сууриар нь өөрчлөхийг нийгэм биднээс шаардаж байгаа билээ. Эрүүл өөрчлөлтүүдийг хийх цаг үе тохиож байна. Ийм учраас нийгэм, улстөрд тулгарч буй суурь асуудлууд түүний дагавар асуудлуудыг тодорхойлж, зөвлөлдөж шийдэх нь зүйтэй гэдэг тогтоол баталсан.

Энэ удаагийн зөвлөлдөх санал асуудал өөрийн гэсэн онцлогтой. Иргэний нийгмийн байгууллагууд, улстөрийн намуудаас маш олон санал тавьж байгаа учир гурван үе шаттай зохион байгуулж байгаа юм.

Мэдлэг мэдээлэлгүй сэтгэлийн хөөрлөөр шийдвэрлэсэн асуудлууд алдаатай байдаг. Амьдрал ч үүнийг нотолдог, ардчилал ч үүнийг баталдаг. Тиймээс хэлэлцэх гэж буй асуудлынхаа талаарх эерэг, сөрөг мэдээллийг тэнцвэртэй хүргэнэ. Зөвлөлдөж мэргэн шийдвэр гаргана гэдэгт итгэж байна.

Бидний өнөөдөр хамтран хэлэлцэх сэдвийн нэг нь төрийн сахилга хариуцлага, нийгмийн шударга ёсыг бэхжүүлэх асуудал. Энэ бол өнгөрсөн ҮХНӨ-өөр сахилга, хариуцлагыг дээшлүүлэх, шударга ёсыг бэхжүүлэх УИХ-ын байгууллага бий болгоё гэсэн зорилт. Парламентын бүтцэд хянан шалгах түр хороог байгуулах боломж бий болгосон. 2022 онд эл хууль хэрэгжиж эхэлснээр ямар олон асуудлуудыг ил болгов. Хөгжлийн банк, нүүрсний хулгайг шалгах ажлын хэсгүүд байгуулагдсан. Одоо үүнийг нэг шат ахиулж хэлэлцэх нэг асуудал нь төрийн хараа хяналтыг сайжруулах бие даасан байгууллага байгуулъя. Энд хоёр загвар бий.

Азийн эрхзүйд төрийн хариуцлага хяналтын хараат бус Үндсэн хуулийн байгууллагын хамгийн шилдэг загвар нь "Азийн Үндсэн хуулийн эрх зүйт түгээмэл илэрч байгаа хяналт шалгалтын эрх мэдэл" гэж бий. Ард түмнийг төлөөлж УИХ, ЗГ, хууль шүүхийн байгууллагад төрийн хяналтыг хэрэгжүүлдэг.

Харин Европт Төрийн хяналт шалгалтын хороо бий. Манай ахмадууд хуучин ардын хянан шалгах хороо шиг байгууллага байх ёстой гэж үздэг. Ингэснээрээ шударга ёс хариулага тогтоно. Иргэний болон нийтлэг эрх ашгийг хамгаалах байгууллагууд үр дүнтэй, хараат бусаар ажиллана" хэмээлээ.