Бүх монголчууд нийтийн, нэг үгээр хэлбэл өөрсдийн өмчдөө, баялагтаа онцгой хяналттай байх нэн шинэ цаг тоог эхлүүлмээр. Улс төрчид, эрх мэдэлтнүүд мэдээлэлд дөт, албан тушаалынхаа өндрөөр нийтийн бүх боломжийг хумсалж дуусгалаа. Хөгжлийн банкийг хар, нүүрсний хулгайг хар. Тэгсэн атлаа Хууль зүйн сайд асангууд, сайдууд нь өнчин ишигний ч бай хулгай л бол хулгай, ял тодорхой гээд л орилолдоод байх. Өөрсдөдөө өчүүхэн ч ял оноохгүй. Өнөөдрийг хүртэл нүүрсний хулгайд холбогдон гишүүнээс түдгэлзүүлсэн, чөлөөлсөн гурван хүнээ яллахгүй байгаа биз дээ. Харин ч бүр шүүхэд шилжүүлэхэд, Прокурор тэтгээд буцаагаад хэргийг нь татчихаж байна.
Зэрэгцээ, харалдаа, нийгэмд найман ишигний гэх хэргийг цуутайгаар шүүж байна. Иймэрхүү л нийгмийн ялгамж тогтоод ард түмний уур цухал, хилэнг барж байна.Зарчим, шударга ёсыг үзтэл нүдэн дээр таягдан тохуурхаастай. Ард түмээн, эдүгээ та нар маань, Эрдэнэт үйлдвэрийг хяна аа. Энэ эрдэнэ болсон үйлдвэрээ мана аа. Үүний орлого, зарлага, бодит байдал, хэтийг цаг ямагт мэдээллийг нь хянан , үргэлж олон түмэнд үзүүлэн баланслаж байх хэрэгтэй байна.
Тус үйлдвэрийн талыг, сахал хэмээх Д.Эрдэнэбилэг гэдэг хүн хөөцөлдөж Оросоос 49 хувийг нь авчирсныг төр зарим өөнтөглөлөөр цаламдан эргүүлэн нийгэмчилсэн. Эдүгээ үйлдвэрийн тал хувийг авчирч Монголдоо нийлүүлэн бүтэн болгосон Д. Эрдэнэбилэг гадаадад дүрвэсэн, мөн асуудлаар нийгэмд гавьяатай авч ялын уурга дүүжлээстэй Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэг эх орондоо ирж чаддаггүй, эрэн сурвалжлагдан Америкаар хэсүүчилж байх шиг байна.
Эрдэнэт үйлдвэр 2019 оны гуравдугаар сараас хойш төрийн мэдэлд очин, эдүгээ тав дахь жилийнхээ нүүрийг үзэж байна. Ямар ч хяналт байхгүй. Тус үйлдвэрт ТУЗ ч байхгүй. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын харьяанд. Гурван удаа лавтайяа Онцгой байдлын дэглэм зургаан сараар сунгаж мэдээлэгдсэн. Тэр нь 18 сар. Одоо таван жил болж байна. Ямар залуур, хууль эрх зүйг баримтлан энэ хүртэл яваа нь тодорхойгүй. Нэг үгээр хэлбэл, ерөөсөө л эрх баригчдын шууд мэдэл доор явж байгаа. Нэг өдөр хуу цөлмөгдсөн, Хөгжлийн банк, дөчин их наядын хулгайн замаар орсон байх вий дээ.
Тэртээ тэргүй Ш.Батхүү, Ч. Ганзориг нарын хүмүүс нэгэн үе нохойн замаар оруулсан нь эдүгээ хүртэл хор хөнөөлөө дагуулсаар байгааг түмэн олон мэднэ. Одоо энэ үйлдвэрийг Засгийн газар, Хэрэг эрхлэхийн Д.Амарбаясгалан, Төрийн өмчийн Б. Цэнгэл нар л мэдэж байгаа байх. Энэ үйлдвэрийн хэтийг, энэ үйлдвэртэй холбоотой асуудал болгоны эх адгийг энэ хоёр хүнээс эрэх ёстой. Мэдээж Гэлэнгийн Ёндон, Тамгын дарга Д. Үүрийнтуяа нар шууд хариуцан, ард түмний өмнө дэнслүүлэх үүрэгтэй. Х.Бадамсүрэн гэдэг хүн баахан төсөл хөтөлбөр дэвшүүлж, үйлдвэрийг шинэчилнэ гэсэн ч ярьснаасаа нэгийг ч хийгээгүй атлаа, баатар болоод одсон.
Хүүхдийнхээ сургуулийн төлбөрийг зуун саяар нь үйлдвэрээс хийж, хүрэлцээтэй бүх наалдцыг өөртөө батгана мэт наагаад одсон. Одоо бас түүгээр эргэлдэн өөрөө нийлүүлэгч болох агуулгатайгаар яваад байна гэж Эрдэнэтээр ярьцгааж байна гэх. Түүний баруун гар Д.Үүрийнтуяа гэдэг эмэгтэй эдүгээ хүртэл Тамгын дарга хийгээд, Эрдэнэт, эсвэл Чойр, Дундговиос УИХ-д гарнаа гээд явж байгааг хэвлэл мэдээллүүд мэдээлээд байх. Х.Бадамсүрэн баатар болж, Д.Үүрийнтуяа нь УИХ-д нэр дэвших бэлтэй болж. Тэгвэл энэ үйлдвэр өөрөө бэлтэй болсон уу, 2019 онд балансдаа 200 сая доллар бэлэн байсан нь эдүгээ байна уу, ямар байгаа вэ гэдгийг Д.Амарбаясгалан, Б.Цэнгэл нар Г. Ёндон, Д. Үүрийнтуяа хоёрыг байлцуулан бүх ард түмэнд мэдээлэх ёстой.
Гэлэнгийн Ёндон үйлдвэрт захирлаар очоод “Сайд байхдаа авдаг байсан сайхан гэмээр мэдээ мэдээллээс шаал өөр нөхцөл байдалтай байгаа юм байна шүү дээ” гэж халаглан дуу алдсан юм гэдэг. Тэр халаглалыг л сонсмоор байгаа юм, олон нийт, ард түмэн. Манай сайт анх түүнийг захирлаар очиход нь , үйлдвэрийн үнэн нөхцөл байдлыг яриад, миний авахаас өмнөх ийм, хойших ийм гээд ярь, энэ нь Ёндондоо ёндоо болно гэж бичиж сануулж байсан. Гэлэнгийн Ёндон одоо бүгдийг ярихгүй бол нэг өдөр Эрдэнэтийн хөвүүн, Эрдэнэс Таван толгойн захирал асан Б.Ганхуягийн араас явж тун мэдэх. Учир нь Ардын нам намчдаа Төрийн өмчит компанийн оройд тавиад , тэгээд баахан идүүлж уулгаад, дараа нь шоронд хорин мартаж байгааг Б. Ганхуягийн жишээнээс нийгэм төгс харж байна. Бас Н.Удаанжаргалаа олохгүй байгаа.
Ардын намын төр барьж байгаа сүүлийн найман жилд төрийн өмчит компани дээр иймэрхүү л хулгай үзэгдлүүд гаарч, улсыг сульдуулан туйлдуулж байгаа. Гэлэнгийн Ёндон, гэнэт биш, яг одоо л үйлдвэрээ ямар байгааг нийгэмдээ ярь. Өөрт нь өлзийтэй. Гол нь компанийн жишиг засаглалын ямар ч гялаангүй яваад байна шүү дээ. Төлөөлөн удирдах зөвлөл ч үгүй. Хяналтгүй.
Б.БАЯР
Amlalt.mn
