Монголд жалгын улс төр байдаг аа. Энэ жалгын улс төрийг барьж, нэг тойргийг өмчлөн тордогсод улс төрөөр дүүрэн байгаа. Зургаа, долоон удаа УИХ-д суусан хүмүүс, өөрсдөө л гишүүн болж башийхаас, улс орон том агуулгаараа ердөө өөдлөлгүй өдий хүрлээ.
Одоо энэ бензиний асуудлыг шийдэж эс чадан байгаа Ж.Ганбаатар гэхэд Баянгол дүүргийг жинхэнэ тойлдог хүн. Баяр наадам, цагаан сараар энэ хүний бэлгийг хүртэгсэд сонгуулиар түүнд саналаа өгөх өртэй үлддэг гэмээр.
Ж.Ганбаатар би хөрөнгөө яаж зарахаа өөрөө мэдье гэж аархдаг. Монголын улс төрд олон суусан хүмүүсийн үйл хэрэг, амжилтын өртөөллөөр үзвэл улс орон ихээхэн өндөр хөгжсөн байх учиртай.
Гэвч тэгдэггүй ээ. Монгол орны 21 аймаг, 330 сум руу төсвийнхөө мөнгийг тараан татаж, хөгжлийн үндсэн төслүүдээ дэмждэггүйн шалтгаан бол жижиг тойргоос сонгогдсон гишүүдийн улс төр, түүний эрх ашгаас үүдэлтэй.
Улс орны хэмжээний мега нэг том төсөлд хөрөнгө оруулалт хийж, түүнийхээ баялгаар, үрээр улсаараа хооллохын өмнө, тойрог бүр рүү алт, зэс, нүүрснээс олсон жаахнаа үрэн таран хийдэг. Багийн төв нэртэй жилдээ хэд гуравхан удаа хуралддаг байшинцар төдийг барихаас эхлээд төсвийнхөө мөнгөөр гараа угааж ирсэн улс бол Монгол оо.
Өдгөө, Ардын нам, Засгийн газар тэргүүлээд бүсчилсэн тойргоор сонгууль явуулах чиг яригдаж байна. Энэ бол хойшлуулшгүй хийх ажил гарцаагүй мөн. Баруун таван аймаг гэхэд бүсчилсэн нэг тойрог болно. Ингэж бүсчлэхээр илүү танигдсан, хуучны ханагаруудад мэдээж ашигтай. Танигдсан утгаараа. Бас нөгөө талд, олон хүнээс сонголт хийх боломж сонгогчдод бүрдэнэ. Илүү гярхай байж, илүү сонголтлог болох боломж энэ бас мөн. Жишээ нь, сонгууль бүрээр Увсыг хэдийнэ дайлан эзэлж сонгогддог Б.Чойжилсүрэн, Ч.Хүрэлбаатар нарыг Ховд, Баян-Өлгий, Говь-Алтайнхан бас дүн тавьж харах болох нь. Чухам ингэж, том зургаар харах явдал л, газар нутгийнхаа хувьд тэлэгдээд, илүү сайн сонголт хийх эрэлд сонгогчийг оруулах нь.
Өмнөх сонгуулийн хувилбарууд, мажоритарид гэхэд, санал баахан гээгддэг. Өнөөдрийн үнэмлэхүй эрх баригч Ардын намынхан 2020 онд нийт сонгогчдын 45 хувийн саналыг авсан атлаа 62 суудалтай, нийт засаглалын 90 хувийг эзэгнэж байгааг үзэхэд үнэхээр харалган.
Нийт сонгогчдын 24 хувийг саналыг авсан атлаа арван нэгхэн суудалтай Ардчилсан намыг харахаар, нам бус ард түмэн л хөөрхийлөлтэй, бас гомдолтой юм. Тийн учир, эдүгээ бүсчлэн тойрогчилох энэ зарчим бол манай улсын тэргүүн эрх ашигтай яах аргагүй нийцнэ.
Улс орон хөгжье, хүний дайтай иргэдтэй байя, улсын дайтай улс байя гэвэл энэ сонголтыг хийх нь ононо. Нөгөөтээгүүр, илүү хөрөнгөлөг, эрх мэдэлт хүмүүс бүсчилсэнд илүү хүрч ажиллах нь дамжиггүй. Энэ мөнгөнөөс үүдсэн болгоомжлолыг бас бодолцон тооцох нь иргэдийн амин эрх ашиг.
Хамгийн гол нь, сонголтыг олон хүнээс, ганцхан аймгийн, багийн биш эрх ашгаас үл хамааран томоор харж хийхэд л хамаг эрүүл үнэ цэн оршиж байна. Бүсчилсэн хувилбаар тойргоо бүтээж, сонгуулиа хийе!
Б.БАЯР
Amlalt.mn
