Улсын Их Хурал, Тамгын газраас хэрэгжүүлж буй “Нээлттэй парламент” арга хэмжээний “Парламентын боловсрол” хөтөлбөрийн сургагч багш нар болон оролцогчдын уулзалт, хэлэлцүүлэг өнөөдөр (2026.03.10) боллоо.

Төрийн бодлого, хууль тогтоох үйл ажиллагаанд мэдлэг, мэдээлэлтэй иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, идэвх оролцоотой, хариуцлагатай иргэдийг багаас нь төлөвшүүлэх, парламентат ёс, түүний үнэт зүйл, соёлыг нийгэмд түгээн дэлгэрүүлэх, Улсын Их Хурлын нээлттэй, ил тод байдлыг хангах зорилгоор 2021 оноос хэрэгжүүлж буй “Парламентын боловсрол” хөтөлбөрийн хүрээнд “Өсвөрийн парламент”, сургагч багш бэлтгэх, мэтгэлцэх урлагийн болон дадлагажигч оюутны гэх мэт олон үйл ажиллагааг хэрэгжүүлж байна. Мөн Улсын Их Хурлын чуулганы үйл ажиллагаа, Төрийн ордонтой танилцах аялал, хүүхэд, залууст чиглэсэн парламентын засаглал, Үндсэн хуулийн агуулгатай сургалтууд, дадлагажих хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхийн зэрэгцээ оролцогчдод зориулсан сурах бичиг, гарын авлага боловсруулан гаргасан юм.

Үндэсний хэмжээнд хэрэгжүүлж буй энэхүү хөтөлбөр нэн тэргүүнд сургагч багш нараа бэлтгэхээс эхэлсэн гэдгийг уулзалт, хэлэлцүүлгийг хөтлөн явуулсан Улсын Их Хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Өлзийсайхан дурдлаа. Тэрбээр хөтөлбөрийг анхнаас нь удирдан төлөвлөж, хэрэгжүүлсэн юм. Үүний хүрээнд 102 сургагч-багш бэлтгэж, тэднээр дамжуулан олон зуун сурагчдад парламентын боловсрол олгож, нөлөөллийн үр дүн гаргасныг тэрбээр онцлов.

“Парламентын боловсрол” хөтөлбөрийн уулзалт, хэлэлцүүлэгт Улсын Их Хурлын дарга Н.Учрал оролцож, “Парламентын шинэтгэл: Парламентын боловсрол, үнэт зүйлийг түгээх нь” сэдвээр илтгэл тавьсан юм. Парламентын шинэчлэл уламжлалдаа суурилан, орчин үеийн шинэ ололтуудаар бататган урагшилж, тасралтгүй хийгдэж байдаг гэдгийг тэрбээр илтгэлдээ онцолж, 2023 онд Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлтээр Улсын Их Хурлын “ард түмнийг төлөөлөх” уугуул мөн чанарыг тодотгосон шинэчлэл хийгдсэн талаар дэлгэрэнгүй тайлбарлав. Олон намын болон нийгмийн бүлгүүдийн тэнцвэртэй төлөөлөл бүхий 126 гишүүнтэй парламентын үйл ажиллагаанд сайжруулах шаардлагатай асуудлууд ч байгааг Улсын Их Хурлын дарга тодорхой дурдаж, төрийн бодлого тодорхойлох, хууль тогтоомж хэлэлцэн батлахдаа иргэдээ бодитой оролцуулдаг, хамтарч ажилладаг, жинхэнэ иргэндээ ойрхон, ардчилсан парламент байх бодлого, зарчмыг баримтална гэдгээ хэллээ. Орчин үед парламентуудын хууль тогтоох, хянан шалгах, төлөөлөх үндсэн, уламжлалт үүргүүд дээр парламентат ёсны соёл, боловсрол, үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх бас нэг чиг үүрэг нэмэгдсэн гэдгийг тэрбээр дурдаж, дэлхий дахинд эдүгээ үр нөлөөтэй, нээлттэй, хүртээмжтэй, төлөөллийг хангасан, хариуцлагатай, эгэх холбоотой байх, оролцоог хангах гэсэн шалгууруудаар парламентын ардчиллыг хэмжиж буй нь иргэд, залуучуудын идэвх оролцоо, санаачилга хариуцлагаас гүн гүнзгий хамааралтай болохыг тодотгов.

Түүнчлэн Улсын Их Хурлын дарга Н.Учрал парламентын боловсролыг бэхжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх чиглэлээр хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй онцлох ажил, арга хэмжээг танилцуулж, “Парламентын боловсрол” хөтөлбөрийг олон улсын нийтлэг жишиг, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр загварт тулгуурлан, өөрийн орны онцлогоо тусгаж, өсвөр үеийнхэн, залуучуудын оролцоон дээр суурилж, иргэний нийгмийнхэнтэйгээ хамтран хэрэгжүүлнэ гэлээ. Мөн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд Улсын Их Хурлын гишүүдийн оролцоог бүрэн хангаж, парламентад итгэх иргэдийн итгэлийг нэмэгдүүлж, ардчилсан парламентыг бэхжүүлэхэд анхаарал хандуулж ажиллахаа илэрхийллээ.

Парламентын боловсрол бол амьдран буй нийгмийнхээ мэдээлэлтэй, оролцоотой, идэвхтэй иргэн байхыг заасан цагаан толгой болохыг Улсын Их Хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Өлзийсайхан уулзалт, хэлэлцүүлгийн үеэр онцолж байв. Энэ нь улс орны хөгжил дэвшил, ирээдүй, сайн засаглал, сонгодог ардчилалд хамаарах амин чухал ойлголт гэдгийг тэрбээр өгүүлж, бий болгосон ахиц дэвшил, амжилт ололтоо батжуулахын төлөө сайн туршлагаа нэгтгэн цаашид идэвхтэй, үр дүнтэй хамтран ажиллахыг уриалав.

Улсын Их Хурлын Тамгын газраас энэ онд авч хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн “Нээлттэй парламент” арга хэмжээний төлөвлөгөөг Парламентын судалгаа, хөгжлийн хүрээлэнгийн захирал Д.Онолт танилцуулсан бол хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд анхнаас нь буюу 2021 оноос хамтран ажиллаж, багш, суралцагчдын сургалт, хөтөлбөр, гарын авлага боловсруулах зэрэг олон ажлыг гүйцэтгэж буй Нийслэлийн боловсролын газрын дарга Б.Амартүвшин, Боловсролын хамтын ажиллагааны нийгэмлэгийн гүйцэтгэх захирал Б.Батжаргал хамтын ажиллагаанд анхаарах асуудлууд, хөтөлбөрийн голлох агуулга, сургалтын идэвхтэй аргуудын талаар ярив. Мөн анхны сургагч багш нарын нэг, Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 148 дугаар сургуулийн багш Г.Баярмаа хөтөлбөрийн үр өгөөжийн талаар ярьж, сүүлийн таван жил сургууль дээрээ ажиллуулж буй “Парламентын боловсрол” клубын үйл ажиллагааг танилцуулав. Клубын төгсөгчид оюутан болоод элсэн суралцаж буй сургуульдаа идэвх, санаачилгаар түүчээлж, эргэн тойрны хүмүүстээ эерэгээр нөлөөлж буйд баяртай байгаагаа тэрбээр хэлж, Улсын Их Хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Өлзийсайханыг клубтээ дахин зочлохыг урив.

“Парламентын боловсрол” хөтөлбөрт хамрагдсан, оролцсон багш, сурагчид цаашид юун дээр анхаарах, хэрхэн сайжруулах талаар санал бодлоо хэллээ. “Өсвөрийн парламент 2025” хөтөлбөрийн оролцогч, Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 120 дугаар сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч С.Төгөлдөр үе тэнгийнхний нөлөөлөл илүү хүртээмжтэй, үр дүнтэй байдгийг онцолсон бол мөн оны хөтөлбөрийн оролцогч, Сонгинохайрхан дүүргийн Хөгжил сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагч О.Нандин-Эрдэнэ парламентын боловсролын хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд цахим сургалтын аргыг өргөнөөр ашиглах нь оновчтой гэсэн саналыг хэллээ. Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 97 дугаар сургуулийн багш Б.Цогзолмаа хөтөлбөрт оролцсон сургагч багш нарт өөр хоорондоо туршлага солилцох, хамтран ажиллах боломж нээж өгөхийг хүсээд, сурагчдын мэдлэг, мэдээлэл гэр бүлийнхээ хүрээнд үгүйсгэгдэх явдал байдгийг харгалзаж эцэг, эхчүүдэд чиглэсэн тусгай хөтөлбөр, үйл ажиллагаа явуулах шаардлагатай гэсэн юм. Сэлэнгэ аймгийн Түнхэл сумын сургуулийн багш Н.Үүрийнтуяа сургагч багшийн хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэх, үүнд хөдөө, орон нутгийн багш нарыг хамруулах, мөн багш нарыг хамруулсан, өөр хооронд нь өрсөлдүүлсэн мэтгэлцээний хөтөлбөр хэрэгжүүлэх хэрэгцээ шаардлага байгааг дурдав.

“Нээлттэй парламент” оюутны дадлагажих хөтөлбөрт 2025 онд хамрагдсан Г.Нямтунгалаг цаашид хөтөлбөрүүдэд хамрагдах оролцогчдодоо анхаарахын зэрэгцээ урьд өмнөх жилүүдэд хамрагдсан оролцогчидтойгоо эргэх холбоотой байх, тэдний идэвх оролцоог хангах талаар санаачилга гаргаж ажиллахыг хүссэн бол ерөнхий боловсролын Томүжин сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Г.Марал-Эрдэнэ ахлах ангийн сурагчдын хувьд нэгэн амин чухал асуудал нь мэргэжил сонголт байдгийг дурдаж, “Парламентын боловсрол” хөтөлбөрийн агуулгад энэ талаар нэмэлт мэдээлэл тусгавал оролцогчдод хэрэгтэй гэдгийг хэллээ.

Улсын Их Хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Өлзийсайхан өнөөдрийн хэлэлцүүлэг энэ оны хөтөлбөрийн эхний бөгөөд ажил хэрэгч уулзалт болохыг тэмдэглэж, багш, сурагчид олон чухал санал дэвшүүлж байгаад талархал илэрхийлсэн юм. Ардчилсан тогтолцоонд парламентын гүйцэтгэх үүрэг, хууль тогтоох үйл ажиллагаа, үзэл бодлоо илэрхийлэх ур чадварыг хүүхэд, залуучууд, олон нийтэд системтэйгээр ойлгуулахад чиглэсэн “Парламентын боловсрол” хөтөлбөрийн явцад бид дахин дахин уулзаж, санал бодлоо ярилцаж байх болно хэмээн тэрбээр уулзалт, хэлэлцүүлгийг дүгнэхдээ дурдлаа гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.