Өхөөрдөм төрх, тайван зангаараа хүмүүсийн хайртай амьтдын нэг болсон коала нь үнэндээ дэлхийн хамгийн сонирхолтой, өвөрмөц биологийн онцлогтой амьтдын тоонд багтдаг. Тэд зөвхөн Australia-д амьдардаг бөгөөд амьдралын хэв маяг, хооллолт, биеийн бүтэц нь бусад хөхтөн амьтдаас эрс ялгаатай.

Өдрийн ихэнх цагийг унтаж өнгөрөөдөг

Коала өдөрт дунджаар 18–22 цаг унтдаг байна. Энэ нь дэлхий дээрх хамгийн удаан хугацаагаар амардаг амьтдын нэг гэсэн үг юм.

Үүний гол шалтгаан нь тэдний үндсэн хоол болох эвкалиптын навчтай холбоотой. Eucalyptus-ын навч нь:

• шим тэжээл багатай,
• шингэц муутай,
• зарим төрлийн хорт бодис агуулдаг.

Тиймээс коала энергиэ хэмнэхийн тулд маш бага хөдөлгөөнтэй амьдардаг.

Хортой навчийг боловсруулж чаддаг онцгой хоол боловсруулах системтэй

Ихэнх амьтанд хортой нөлөө үзүүлэх эвкалиптын навчийг коала тусгай бүтэцтэй элэг болон хоол боловсруулах системийнхээ тусламжтайгаар боловсруулдаг.

Судлаачдын мэдээлснээр коала:

• 600 гаруй төрлийн эвкалиптаас
• зөвхөн 30–50 төрлийг нь сонгон хооллодог байна.

Мөн тэд навчны чанар, үнэр, чийгшлийг ялгаж сонгодог нь нэлээд “нарийн сонголттой” амьтан болохыг харуулдаг.

Хүнийхтэй төстэй хурууны хээтэй

Коалагийн хамгийн гайхалтай онцлогуудын нэг нь хурууны хээ юм.

Тэдний хурууны хээ:

• хүний хурууны хээтэй маш төстэй,
• зарим тохиолдолд микроскопоор ч ялгахад төвөгтэй байдаг гэж судлаачид үздэг.

Эрдэмтдийн тайлбарласнаар энэхүү бүтэц нь модонд авирах, мөчир барих чадварыг сайжруулахад дасан зохицсон хувьслын үр дүн ажээ.

Коалагийн хүүхэд онцгой аргаар хоол боловсруулж сурдаг

Шинээр төрсөн коала маш жижиг хэмжээтэй байдаг бөгөөд эхийнхээ хэвлийн уутанд өсдөг.

Хүүхэд коала эвкалиптын навч идэж эхлэхийн өмнө хоол боловсруулахад шаардлагатай ашигтай бактерийг эхээсээ авдаг. Үүний тулд эх нь “pap” хэмээх хагас боловсруулсан тэжээлийг ялгаруулдаг бөгөөд хүүхэд нь түүгээр хооллон хоол боловсруулах системээ аажмаар дасгадаг байна.

Энэ нь эвкалиптын навчны хорт бодисыг шингээж боловсруулах чадвартай болоход чухал үүрэгтэй.

Тайван харагддаг ч сайн сэлэгч

Коалаг ихэвчлэн модон дээр амьдардаг, хөдөлгөөн багатай амьтан гэж ойлгодог. Гэвч шаардлагатай үед тэд усанд сайн сэлж, гол мөрөн гатлах чадвартай байдаг.

Австралийн зэрлэг байгальд усанд сэлж буй коала ажиглагдсан тохиолдол цөөнгүй бий.

Дуу хоолой нь төсөөлснөөс огт өөр

Коалагийн төрх тайван, дөлгөөн харагддаг ч тэдний гаргадаг дуу хоолой нэлээд хүчтэй байдаг.

Ялангуяа эр коала:

• бүдүүн архирах,
• хүржигнэх мэт авиа гаргах чадвартай.

Заримдаа тэдний дуу хол зайнаас сонсоход биет хэмжээнээсээ хавьгүй том амьтан мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг байна.

Коалагийн тоо толгой буурч байна

Сүүлийн жилүүдэд:

• ой мод устах,
• уур амьсгалын өөрчлөлт,
• ой хээрийн түймэр,
• халдварт өвчин

зэрэг шалтгааны улмаас коалагийн тоо толгой буурах хандлагатай байгаа талаар байгаль хамгаалагчид анхааруулж байна.

Ялангуяа 2019–2020 онд Австралид болсон томоохон түймэр коалагийн амьдрах орчинд ихээхэн хохирол учруулсан юм.

Дэлхийн хамгийн өвөрмөц амьтдын нэг

Хортой навч иддэг, өдөрт бараг бүтэн хоног унтдаг, хүнийхтэй төстэй хурууны хээтэй зэрэг олон онцлог нь коалаг дэлхийн хамгийн өвөрмөц амьтдын нэг болгож байна.

Тэд зөвхөн өхөөрдөм төрхөөрөө бус, байгаль дахь гайхамшигтай дасан зохицлын жишээ гэдгээрээ судлаачдын анхаарлыг татсаар байна.

Amlalt.mn