Соёлын сайд Чинбатын Номин Ховдын Чандмань суманд шилдэг өв уламжлагчид шагнал гардуулаад явж байна. Энэ сум, тэр Д.Цэрэндаваа болбоос угаас хөөмийн өвийг хэзээд төр засагтай, засаггүй уламжлан тээгээд, өвлөн гүйцэтгүүлж яваа орон нутаг, хүн зон.
Зүй нь сайд Ч.Номинтон Д.Цэрэндавааг Канадад, Шинэ Зеландад хэрхэн тоглуулах, урилга заллага, тоглолтын менежментийг л зохицуулж явах учиртай юм. Дангаагийн Хосбаяраас эхлээд Чандмань сумаас эхлэлтэй Монголын шилдэг хөөмийчид олон.
Дэлхийгээр хэрэн хэсээд хөөмийгөө уламжлаад,таниулж сурталчилаад, тоглоод нэр нүүрээ таниулчихсан. Ийм бодот соёлын хөрөнгө оруулагчид аа Соёлын яам, төр засаг үнэлэхгүй л байгаа шүү дээ. Тэгсэн атлаа дандаа гүйцэтгэгчдийг шагнана. Эх булгийг нь ер үнэлэхгүй. Дуучин, нэвтрүүлэгч, бүжигчин, жүжигчин л шагнаад байна.
Нөгөө зохиолч, хөгжмийн зохиолч, бүжиг дэглээч, дуучины дууг бүтээгч эхүүд шагнагдахгүй. Сүүлийн үед энэ бүр нэн хавтгайрлаа. Утгаа алдлаа. Энэ Соёлын яамны бодлого оноч цэцгүйн тод илэрхийлэл.
Ч.Номин гэдэг хүүхнийг Соёлын сайд болох үед сайдад нэр дэвшигчдийг Ерөнхийлөгч хүлээж авахад, “Женко” аав ээжийн тань бие сайн уу, мэнд хүргээрэй гэж элгэмсэж байсан. Эндээс Ч.Номин ямархуу зам өрлөгөөр явж сайд болсоны анхны гаргалгаа ил харагдаж байгаа юм. Энэ нь ч яахав гэж бодъё.
Ийм том салбарыг хүлээж аваад юу хийв гэдэг л анхаарал татна. Хорид жил, бараг гучаад жилийн дараа энэ яамыг сэргээн тохинуулав гэж Засгийнхан мөн ч их цээж түрсэн дээ. Одоо үр дүнг нь харъяа даа гэж бодсон, гурван жил өнгөрсөн дорвитой юм харагдахгүй л байна.
Чингис хааны музейг Ерөнхийлөгч түрж байгаад бариулав. Сайн байна. Энд гэхдээ Ч.Номингийн гавьяа хэр байсан бэ гээд харвал, бас хэцүү л байна. Адаглаад, арван жилийнхээ сургуулийн бүх хүүхдийг график гаргаад, ээлж дараатай үзүүлчих хэрэгтэй шүү дээ. Тийм санаачлага гаргахгүй л байна, Ч.Номин. Эмх цэгцгүй. Үнэгүй үзүүлэх бодлого нь зөв өө.
Ч.Номин Соёлын сайдын ажлаасаа илүү улс төрийн үнэр танар ханхийлгээд л явах. Д.Сарангэрэлтэй мөчөөрхөөд намын дэргэдэх Социал эмэгтэйчүүдийн байгууллагыг толгойлох гэж зүтгээд, Х.Булгантуяад алдах.
Өөрт тань улс төрөөс илүү улсын соёлын бодлогод хийх ажил асар их байна. Кино урлагийн зөвлөлөө ажиллуулаач ээ. Чинхүү зүтгэлтэйгээр. Эрх ашгийн зөрчилтэй эмэгтэй даргатай байгаа, энэ байгууллага.
Ерөнхийлөгч тань Хархорум хотыг сэргээн босгох санаачлагыг гаргачихлаа. Засаг шийдвэрээ гаргачихсан. Луу нэрт Ц.Даваасүрэн ч ажил хийх гээд өөрөө ахлаад зохион байгуулалт хийж эхэлсэнээ яриад зогсож байна лээ. Та энд таварцаглаж унахын шахуу зүтгэж байх учиртай. Үзэгдэхгүй л байгаа.
Монголын уран зохиол боломжийн шүү. Гадаадад ганц зохиол ч болов гаргаж, орчуулуулах, менежмент хийх хэрэгтэй байдаг. Жиргээний хэлтэй энэ олондоо монгол хэлний стандарт мэдлэг олгохын санаачлагыг гаргамаар.
Таван үгнийхээ талыг гадаадаар ярьдаг болсоноо бид сайрхаад удлаа. Монгол юм бол монголоороо л байх учиртай. Соёлын, шинжлэх ухааны байгууллагуудын цалин хөлс, инноваци, өндөр технологийг арчилаач ээ, босгооч ээ, Чинбатын Номин сайд аа.
Хархорум хотыг хэн босгосон бэ, Өгөөдэй хаан, Мөнх хаан голлосон шүү дээ, засагласан. Хархорум, Өгөөдэй, Мөнх хаанаараа хамгаас илүү кино, дуурь, бүжгэн жүжиг хийх бүрэн бололцоо, менежментийг эрэлхийл л дээ.
Үндэсний үзэл санаа, үндэсний мандлын үзэлт Ерөнхийлөгч тань дэмжинэ шүү дээ. Мөнх хааны босгосон Мөнгөн мод гэхэд л өөрөө дангаараа уран бүтээлийн, манай үндэстний соёлын үнэт том сэдэв шүү дээ.
Номин сайд та нүдээ нээгээч, Монголоор дүүрэн, Улаанбаатараар дүүрэн соёлын асуудал байна. Шийдээд шийдээд яваач дээ. Хамгийн наад зах нь Зуун хорин мянгатын тэмээний хөшөөг хар. Тэнтэй тэмээнүүд нохой адил дагуулсан морьтой хүний хөшөө байгаа. Адаглаад, тэр морьтонд арын нь тэмээний бурантагийг бариул, ар араас нь дагасан бурантаггүй тэмээнүүдийг бурантаглаад чөрхөл.
Ийм бэлгэгүй, арчаагүй байж болохгүй Монголын соёл, Ч.Номин сайд аа.
Соёлыг ургуулах ёстой. Яг л таны эцэг төмс ногоо ургуулдаг шиг. Ургуулаад үнэт зүйл болгон хамаг амьтаны гоо зүйн таашаал болгох ёстой юм, энэ соёл, соёлын өвүүдийг чинь. Түүнээс биш таны адил савлаад бэлэглээд байдаг ногоо биш ээ.
Хөдөлмөрийн баатар Чинбатын Номин та Монголын Соёлын сайд шиг ажилла аа. Эс чадах аваас аавынхаа хөдөлмөрт нэгдэж, ногоогоо ургуул. Амжилт хүсье.
З.БАЯРАА
Амлалт.мн
