Монгол улс социалист нийгмийн тогтолцоог халаад 33 жил өнгөрч, улс орны нийгэм, улс төрийн амьдрал бүхэлдээ өөрчлөгдсөн атал огт өөрчлөгдөөгүй хоёр зүйл байна.

Нэг нь шагнал, нөгөөх нь даргыг хүндэтгэх нэртэй даргыг пялдагадах зан.

Энэ удаад бид төрөөс малчдад олгодог шагналын тухай цухас өгүүлэхийг зорилоо.

70 жил үргэлжилсэн социализмын цаг үед хоршоо, нэгдэл, нийтийн өмчийн гэх малын тоо 20 саяас хол даваагүй гэдэг.

Гэтэл ардчилал гарч, мал аж ахуй хувьд шилжсэнээс хойш 32 жилийн дараа Монгол улс 71,1 сая мал тоолуулжээ.

Товчхондоо төр засгийн бодлого энэ салбарт алдагдаад удаж байна.

Төрөөс зөвхөн малын тоог дэмжиж, жил бүр 1000 толгойноос дээш мал хувьдаа тоолуулсан малчдад улсын төсвөөс зардал гаргаж, УИХ-ын гишүүд нь уралдан очиж, өргөө цагаан гэр, мөнгөн цар тэргүүтэй “Мянгат малчин” шагнал өргөмжлөл гардуулдаг болсон.

Хэрэв хувийн эрх ашгийнхаа төлөө, өөрийнхөө төлөө малаа өсгөж, тоо толгойгоо нэмэгдүүлсэн малчныг төр засгаас шагнадаг юм бол хот суурин газарт ажиллаж хөдөлмөрлөж, олон арван хүнийг ажилтай орлоготой болгож байгаа бизнес эрхлэгчид, аж ахуй нэгжүүдийг ч мөн төр засгаас шагнах нь шударга ёсонд нийцнэ. Ядаж л малчдын мал зөвхөн малчны нь баялаг бол бизнесмений ажил хөдөлмөр нийтийн баялаг болж өргөжнө.

Үүгээр бид Монгол соёлын өв болсон мал аж ахуйн соёл, малчдыг буруутгах гэсэнгүй. Гол нь малын цөм сүргийн чанар, ашиг шимд нь малчид ч, төр засаг ч анхаарах цаг хэдийнээ болсныг өгүүлж байгаа юм.

Салбарын яам энэ асуудалд анхаарч оновчтой зөв бодлого гаргаагүй нь харгайгаар өнөөдөр 71 сая малын хөлд бэлчээр талхлагдаж, урьд өмнө зөвхөн говь газар болдог байсан шороон шуурга, түйрэн хангай газруудад болох нь хэвийн үзэгдэл боллоо.

Тиймээс Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам мал аж ахуйн асуудлаар бодлого шинэчлэн гаргаж ажиллах, малчид ч гэсэн нөхцөл байдлыг ойлгож ажиллах цаг хэдийнээ болсныг байгаль дэлхий бидэнд сануулж байна.

АМЛАЛТ.МН