Улсын Их хурлын гишүүн Борхүүгийн Дэлгэрсайхан их уурлажээ. Тэрбээр Дорноговь аймагт тойргийнхоо иргэдтэй уулзсан юм байна. Энэ үеэр нь нэгэн иргэн бичлэг хийж. Эрхэм гишүүн та нар бичлэгээ болих юм уу, би уулзалтаа болих юм уу гэх байдлаар хандаж, үзтэл илтэд дээрэлхэнгүй дүвчигнэсэн үйлдлийг үзүүлжээ. Улмаар мөнөөх бичлэг хийсэн иргэнийг “Чирээд гарга” хэмээн аархаж. Чирээд гарга шүү. Мөнөөх иргэн хэн ч байж болно. Бичлэг хийнэ ээ гэдэг чинь хяналт хийжээ л гэсэн үг. Их хурлын гишүүнээ хянах нь, явдал мөрийг нь шинжих нь иргэний үүрэг, төрд илгээгсдээ хямгадаж байгаа явдал гэж үзэхэд хилс болохгүй. Тэгэхээр нөхөр Борхүүгийн Дэлгэрсайхан тэгж болохгүй юм. Тийн дээрэнгүй байж бүр болохгүй юм.
Б.Дэлгэрсайхан Дорноговьд өөрийн болоод засгийн хөрөнгөөр өчнөөн үйлс хийсэн байж болно. Энэ нь тэр ёс зүйгүй, чирээд гарга гэж байгаа үгсээр шороонд чирэгдчихэж байгаа юм. Энэ хүнийг ер нь их буйламтгай, дээрэнгүй болсныг хүмүүс хэлэлцээд л байгаа. Саяхан нэг сайдын өрөөнд очсон, над руу, миний эрх ашиг руу халддаг чи хэн бэ гэх маягийн юм яриад л пээдийгээд байна гээд нийгмийн мэдээлэлтэй хэсэг яриад л байна лээ.
Б.Дэлгэрсайхан ингэж дэлгэр хяхар авирлаж болохгүй байх аа. Хууль тогтоогчийн хувиар нэг их гялтайх юм хийгээгүй л хүн байгаа шүү дээ. Төмөртэйн орд, төмөр зам тойрсон эрх ашгаар өөрийгөө “мандуулж”, өрөөл бусад хөрөнгө мөнгөний нь дэргэд жижиг харагдаад л ингээд байдаг юм болов уу.
Иймэрхүү хууль тогтоогч энэ Их хуралд байгаад байхын хэрэг байхгүй байх аа. Дорноговьд болсон уулзалт дээр тэгээд иргэд “Иргэдийн төрд гаргасан төлөөлөл иймэрхүү байж болохгүй” гэдэг үг хэлсэн нь сайтад мэдээлэгдэж. Энэ чинь л шууд хэлээд өгч байна шүү дээ. Их хурлын гишүүн ингэж авирлаж, Их хуралд гаргагсад руугаа данхайж болохгүй гээд хэлчхэж. Ирэг сүүлээ танихгүй, Их хурлын гишүүн сонгогчоо танихгүй гэж үг байдаг.
Б.Дэлгэрсайхан сонгогчоо таниагүй байна. Таниагүй гэдэг нь тэр иргэний эрх ашгийг, цаад хүсэмжид үйлчлээгүйгээс эхтэй шиг байна. Иргэд Дэлгэрсайханаас юм хүссэн байж болно. Дэлгэрсайхан түүнийг гүйцэлдүүлэх албагүй. Гэхдээ иргэнийг тийм нэг юм хүсүүлэхээр, тэгж “угжсан” сэтгэхүйг үүсгэснээрээ л Их хурлын гишүүний мөн чанарт тэнцэхгүй байгаагаа илэрхийлчхэж байгаа юм. Тэр нь Дэлгэрсайханы “Чи мөнгө нэхээд явж байснаа мартчихсан уу” гэдэг үгээс ойлгогдож байгаа юм. Дэлгэрсайхан тэгэхээр мөнгө өгөмтгий хандлагыг үүсгэсэн шиг байгаа мэтээр гадарлагдах.
Их хурлын гишүүн бол бодлого тодорхойлолцож, хууль тогтоох ёстой үүрэгт ажилтай, иргэдээс сонгогдсон төлөөлөл. Б.Дэлгэрсайхан цагдаад чирээд гарга гэж хэлсэн бололтой юм.
Ингэж цагдаажиж болохгүй. Б.Дэлгэрсайхан өөрөө цэрэг цагдаагийн чигээс анхны ажлын гараагаа эхэлсэн шиг байдаг.
Сонгогчоо, иргэнээ чирч гаргуулах сэтгэхүйтэй Их хурлын энэ гишүүн бээр өөрөө хууль хүчнийхний хүч албадлагаар нэг бус чирэгдэж, хоригдож, чирэгдэхийн зовлонг үзсэн л хүн гэж нийгэм түүнийг нэрлэдэг. Тийм атал иргэнээ чир, Их хурлын гишүүн би ийм нөхцөлд уулзалтаа болино гэх маягийн хандлагатай байна аа гэдэг бол Их хурлын гишүүнээр Дэлгэрсайханыг нам нь битгий дахин дэвшүүл, иргэд ч ирүүлэхийг хүсэхгүй байна гэдэг логикийг нийгэм даяар өгч байна.
Иргэнээ чирдэг Их хурлын гишүүн Б.Дэлгэрсайханаар тасалбар болог! Б.Дэлгэрсайханы томилуулсан нэг прокурор нэр нөлөө бүхий хүмүүсийг хуулийн хонгилын хүчээр чирээд, авлига хээл хахуулийн асуудлаар өөрөө чирэгдэн алба ажлаа өгч, буруугийн жишгээр үлгэрлэгдсэн ойрын түүхийг Монголын ард түмэн тов тодорхой санасаар.
Б. БАЯР
Amlalt.mn
