Монголчуудын маань илүү үзэх сэтгэлгээ төгс хөгжсөн улс даа. Айлын хүүхэд ийм сүрхий, тэднийх тийм лут, эднийх ийм анхитай, арчаатай айл гэж ирээд л нэгнээ илүү үзэх, бусдыг сэртэнтэх нь төгөлдөр хүмүүс. Сайн яваад, илүү байгаад ийм аяс маягтай хандах атлаа бусдын илүү сайн жишээнд ерөөсөө суралцахгүй байгаа л ард түмэн. Нэн ялангуяа хариуцлага, сахилга бат, зарчим, ёс зүйн алдагдлаараа энэ дэлхийд нэн тэргүүн эгнээнд багтах байх.

Эрх мэдэлт төрийн түшээд нь бүх ард түмний боломжуудыг хуу тоносоор байхад ер хариуцлага ярихгүй, тууштай нэхэл байдаггүй, хулгайч луйварчдаа дээрээ удаа дараа залсаар, халамжийн хайрганд нүдүүлсээр суугаа сонин сэтгэлгээтнүүд.

Одоо монголчууд минь сэрж сэхээрэх сэн дээ. Амьдралын чанараа дээшлүүлж, хариуцлага сахилга батыг чинадлан, ертөнц дэлхийн тогтоосон хэм хэмжээнд дөхөж, ухаант ард түмний ёсоор амьдарцгаах сан даа. Монголчууд минь айлын хүүхдүүд үнэхээр арчаатай байна аа.

Вьетнам хөгжиж байгаа орон. Энэ улс, энэ ард түмэн, ковидын үеэр тусгай үүргийн онгоцны нислэгт багтаахаар иргэдээс 7,4 сая доллар авлигадсан Эрүүл мэндийн болон Гадаад хэргийн дэд сайд нар тэргүүтэй 25 төрийн өндөр албан тушаалтнууддаа хариуцлага тооцож, долоон жилээс дээш бүх насаар нь хорих хүртэл ял өгөөд явуулж байна.

Шударга ёс, зарчим, хууль шүүх ингэж төгс ажиллаж байна. Нийт 54 хүнд ял оноож. Манай монголчуудын төлөг хэмээн доромжилдог вьетнамчууд ийм хэмжээний ёс зүй, зарчим, шударга ёс, хуулийн хэрэгжилтийг ханган ажиллаж, амьдарч байна. Улс орон нь өдөр тутам хөгжиж байгаа.

Мөдхөн Тайвань, Сингапурын түвшинд очих зорилттой ажиллаж байгаа. Айл бүр нь үйлдвэрлэгч. Хүн бүр нь хөдөлмөрч. Вьетнам мөдхөн супер улс болно. Болж ч байгаа. Гэтэл манайхан, монголчууд минь өөрсдийгөө харцгаа. УИХ, Засгийн газрын гишүүд, түшээд нь, тэр тусмаа төрийн өндөр дээд тушаалд удагсад нь төрийн иргэддээ үзүүлж байгаа бүх боломжийг тононо.

ЖДҮ, Концесс, Хөгжлийн банк, Нүүрсний ордууд, улсын үйлдвэрүүд бүгдийг нь улстөрчид нь тоночихсон. Ямар ч хариуцлага тооцдоггүй. Улсаараа ядуу.

Эрхгүй л далан сая малынхаа буянд өлбөрөхгүй байгаа. Хууль цааз, ёс суртахуун нооль болсон ард түмэн даяар нэг найр наадам хийн аж төрцгөөж байна.

Монголчуудаа “төлөгнүүдээс” суралц аа. Тэдний зарчим, ёс суртахуун, хууль цааз биелүүлэгч, эх оронч, иргэнч үзэл санаанаас зүгээр л үг дуугүй суралц. Монголчууд бид ковидын үеийн замбараагүй, хяналтгүй мөнгө хөрөнгөөр туйлагсдыг тайлагнуулаагүй, хянаагүй, хариуцлага тооцоогүй.

Нэг иргэнд найман саяын эмчилгээ үйлчилгээ үзүүлж байна гэж Эрүүл мэндийн яамаараа “орилолдоод” байсан нь, эцэстээ үнэн нь, нэг иргэнд нэжгээд зуу гаранхан мянган төгрөгийн эмчилгээ үйлчилгээ үзүүлсэн өртөгтэй болох нь мэдэгдсэн шүү дээ. Монголчуудаа ковидын үеийн хөрөнгө мөнгөний шамшигдууллыг, хий хуудууг нэхэж хариуцлага тооцъё.

Боловсролын зээлийн сангийн мөнгийг бүрэн төлүүлцгээе. Нүүрсний дөчийн дөчин их наядын хулгайчийг олуулж, хариуцлага тооцуулъя. Хүчээ нэгтгэе хэмээн хүчээ нэгтгэж удаа дараа жаран хэдэн суудал парламентад авсан Монгол Ардын намаас энэ бүх хариуцлагыг нэхье.

Энэ бүх хулгай луйврын сэжим сүүлийг Ардын нам олох ёстой. Эдэнд бүх бяр, бүх хууль хүчнийхэн байна. Юу нь болохгүй байгаагаа өөрсдөө ярьцгааг. Нам төрийг хослон баригч Д.Амарбаясгалан нь ярих хэрэгтэй. Яагаад энэ бүх булхай луйврыг илрүүлж, ард түмний алдагдсан боломжийг нөхүүлэхгүй байна вэ гэдгийг Хууль зүйн сайд Х.Нямбаатар нь ярих хэрэгтэй.

Тэднээс хариуцлага нэхье. Вьетнамчууд 7,4 сая доллар буюу монгол мөнгөөр гучаад тэрбум төгрөг “идсэн” хүмүүстээ бүх насаар нь хорих ял оноож.

Харин монголчууд дөчин их наяд төгрөг “идсэн” хулгайчдаа ер олохыг нэхэхгүй, шаардахгүй байгаа нь хачин гэхэд хачин. Монголчуудаа хариуцлага тооцож чаддаг, эх оронч “төлөгнүүдээс” суралц!

Б.БАЯР

Amlalt.mn