Дагдангийн эхнэрийн таргалсан Цэрмаагийн турсан хоёр яг тэнцэнэ гэсэн өгүүлбэр байдаг. “Цагаан сар хар нулимс”-д байдаг шиг билээ.
Өнөөдөр хэсэг цөөхөн, маш цөөхөн Дагданчууд язайтал таргалж, эхнэрүүд нь өөхөлж, Цэрмаа ба түүний нөхөд үлэмж туран доройтсон нь туйлын үнэн.
Дагдан, Дагдангуудын эхнэрүүд өвөлд халуун оронд хэвтэж, алт шүр сувдыг дэлхийн бүхий л брэндээс сонгон тансаглаж байхад, мөнөөх Цэрмаа нарын олон, олон монгол өлөн зөлмөн, өвөл зуны шар нар, бор хоногийг өвдөл цөвдөлхнөөр хооллон, Дэнжийн мянга, Шонхор зах, Нарантуулыг бараадан аж төрөн байгаа нь магад үнэн.
Яагаад өнөөдөр монголчуудын амьдралын ялгаа ингэж хэтэрхий эрс ялгаатай болж өдий хүрэв.
Ягаан, цэнхэр тасалбар гэж байв даа. Өмч хувьчлал гэдэг, хэрэг дээрээ өмч “дээрэмдсэн” явдлаас үүдсэн ийм том ялгаа Монголд үүссэн юм.
Өмч хувьчлалыг хэдхэн хүн ягаан цэнхэр тасалбараар хийж, үнэ цэнтэй үйлдвэр, завод, өнгөтэй өөдтэй бүхнийг хэдхэн хүн тонон дээрэмдэж авсан.
Монголын ард түмний хагас зуун жил бүтээсэн их баялаг ингэж хэдхэн хүний гарт шилжиж, тэд Дагданчууд, түүний эхнэрүүд болсон юм.
Улмаар тэдгээр тонуулчид таргалсан дээрээ таргалахаар газрын хэвлийн баялгийг мөн тонон хуваацгааж, хамгийн үнэ цэнтэй шижир эрдэнэ бүхий бүх лицензүүдийг Цэрмаа нарын жирийн ард иргэдэд огт хүртээлгүйгээр өвөртөлцгөөсөн. Ингэж бирд дээрээ бирд болсон юм.
Чухамхүү эндээс Монголын ард түмний ихэнх олон, ихэнх олон ч гэж дээ бараг бүгдээрээ хоногийн хоол төдийтэй өнөөдрийн нийгмийг бүтээж иржээ.
Баяжиж цадсанууд нь бараг л Бирм Тайландад аралтай болцгоон, үлдэж хоцорсон олон нь Гандангийнхаа дэнжийг сахиж үлдсэн нь чухам үнэн.
Өнөөдөр иргэн бүр адил хэмээх Ардчилсан нийгэм гэх хэдий ч, нидэр дээрээ ингэж нийгмийн шилжилтийг далимдуулан ихэнх олонхоо өчүүхэн цөөн, гуч дөчхөн гэр бүлийн Дагданчууд цөлмөн эзэмшсэн учраас өнөөдөр Монголд ард түмний амьдралын ялгаа ингэж тэнгэр газрын мэт эрс өөр болсныг ард түмэн мэдэх ёстой.
Дагданчууд эрх мэдэл, мөнгөний сонирхлоо улам тэлж, төрийг засагтай нь, цаашлаад парламенттай нь, шүүхтэй нь, улс төрийн намуудтай нь зайдлан нөлөөгөө томруулсны нэг жишээ бол Эрдэнэт үйлдвэрийн 49 хувийн худалдан авалт юм.
Бүхэл бүтэн улсыг тэжээгч үйлдвэрийг хэдхэн хүн хууль бус замаар худалдан авсан байдаг. Өнөөдрийн эрх баригчид, зарим цөөн хүмүүс үүнтэй тэмцэж, өнөөдөр энэ үйлдвэр улсаа тэжээсээр байна.
Газрын наймаа бол мөн Дагданчуудын хийсэн ажил. Улаанбаатарын бүхий л газрыг алдлан авцгааж, эх захгүй заран арилжиж, өнөөдрийн энэхүү эмх цэгцгүй хотыг “барьсан”.
Энэ дотроо ард түмэн нь ядуу хоосон, өлөн зэлмэн эргэцэн амьдарч байгааг, энэ дэлхийн хөгжсөн захын улсын жишээнээс бид мэдэрнэ. Тэгш бус байдал ингэж бий болсон. Баян ядуугийн онц зөрүү ингэж бий болсон.
Нийгмийн ужгирсан, дийлдэшгүй бухимдал ингэж хураагдан лагшсан. Өнөөдрийн нийгмийн бодит дүгнэлт ийм учиртай, эргэлзэх учиргүй үнэн. Дагдангууд буруутай. Дагдангуудаа бид мэдэж байгаа биз дээ. Гучин жилд л цөлмөсөн Дагдангууд шүү дээ.
З.ОНОЛ
Amlalt.mn
