Иргэн Д.Ламжав сонинд ярилцлага өгчээ. Ингэхдээ тэр Үндсэн хуулийн Цэцийг гөвсөн байна. Тэр тусмаа Цэцийн гишүүн, нөхөр Ж.Эрдэнэбулганыг шууд эргүүлэн татахыг дэвшүүлсэн Дээд шүүхэд нь зөвлөчхөж. Зөвлөхөөр барахгүй, тулгаж.
Тулгахаар зогсохгүй, Ж.Эрдэнэбулган шиг хуульчийг Цэцээс эгүүлэн татахгүй бол Монгол улс Үндсэн хуулиа оршуулахад хүрнэ гээд эрс хэлж. Тэгээд Дээд шүүхэд эгүүлэн татах хүсэлтээ Цэцэд гарга гэсэн байгаа юм.
Д.Ламжав бол Монголын Үндсэн хуулийн аюулгүй байдал, цэнгэг тунгалгийг хангаж байдаг онцгой гавьяатай хүн. Тийм ч учраас Цэцэд тохиолдох алив бусармагийг засахын тулд цаг үргэлж санаа тавин, дархлаа хангаж явдаг учраас ИРГЭН Д.Ламжав хэмээн овоглогдож , энэ алдраараа Чингис хааны одонтоос дутуугүй дуурссан хүн.
Гэтэл энэ хүн яагаад ингэж хэлэх болов. Цэцэд болж бүтэхгүй байгаа зүйлс нүүрлэсний тул л ингэсэн байна бус уу. Цэцээс нэгэнт хүчин төгөлдрөөр баталсан дүгнэлтийг ишилсний нь төлөө “Цэцийн гишүүн Б.Буяндэлгэрийн саналын тухай” гэх тогтоолыг ганцаар гаргаж, “Цэцийн гишүүн хянан шалгаж байгаа маргааны талаарх саналаа урьдчилан илэрхийллээ” хэмээн буруу ойлголттой явдаг байна гэжээ.
Түүнчлэн Ж.Эрдэнэбулганы өөр ч алдаатай тогтоол ихээхэн мундраа, будилаан тарьж байгааг баримттай ярьжээ. Засгийн газар бүх гишүүдээ УИХ-ын гишүүдээр бүрдүүлэн, 2024 оны сонгуулиас эхлэн УИХ-ын гишүүдийн тоог 126 болгох, 78-ыг мажоритараар, 48-ыг пропорционалиар сонгох өөрчлөлт Үндсэн хуульд оруулсныг жүжиг гэсэн байна. Жүжиг гэгдэх болсон нь “Цэц Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтийг хянан хэлэлцэхгүй” гэсэн агуулгаараа Үндсэн хуульд байгаа заалтыг хуульчилсныг шүүмжилсэн байна.
Цэцийн процессын хуульд оруулсан энэ заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн заалтыг агуулгаар нь дахин сэргээсэн гээд, хүчингүй болгох болгох учиртай, гэтэл чимээгүй их л удаж байна гэж иргэн Д.Ламжав гуай тодорхой хэлжээ.
Цэцийн дээр хөх тэнгэр л буй гэдэг. Цэцийн дээр гэтэл их өөр агуулга байгаад байгааг, байсаар байгааг ард түмэн мэднэ. Сонгуулийн хуулиар, сонгогчийн, сонгогдогчийн тэгш эрх алдагдсан хуулийг баталсныг ч маш тодорхой шүүмжилсэн байна. Үндсэн хуулийн Цэц энэ мэт язгуур зарчим, сонгогчийн саналын жин адил байх зарчмыг УИХ зөрчсөөр атал ажлаа хийхгүй байгааг хэлжээ.
Үнэхээр Үндсэн хуулийн Цэц ажлаа хийхгүй байна. УИХ оны төгсгөлөөр хоёр эмэгтэй, нэг эрэгтэй гурван аятайхан хүн томилоод илгээсэн ч одоо хүртэл даргаа сонгоогүй Сар шинэ үзэх гэж байгааг хэрхэн ойлгох билээ. Цэцийн гишүүдийн нэр хүнд машид унасан, гишүүн байсан Д.Одбаяр, Д.Сугараас эхлээд л. Өгзөгний асуудалд орооцолдож, хүүхэд нь хар тамхины хэрэгт холбогдон, нэг хэсэг маш их бичигдсэн.
Ийм хүмүүс ямар нэг байдлаар барьцаалалд орж болзошгүйг нийгэм сануулсаар ирсэн.
Өдгөө хууль ёсоор эрх эдлэн гишүүнээр сууж байгаа хүний ч хүүхэд эл асуудалд холбогдон, ял зэм дээрээ очсоныг нийгэм санахтайгаа. Нэр бүхий сэтгүүлчид бичээд л байгаа. Үндсэн хуулийн Цэц бол хиргүй тунгалаг ёс зүй, зарчим, хууль, хараат бус ноёлон дархлаажиж байх учиртай байгууллага.
Гэтэл бизнесийн байгууллагуудтай холбоотой гишүүдийн сонирхол, архи дарс гээд байж болшгүй зөрчлүүд нүүрлэсэн л газар болоод удаж. Үндсэн хуулийн Цэцэд шинэ салхи, шинэ агаар хэрэгтэй. Одоо болох дарга нь тийм зарчмын хүн байх ёстой.
Ард түмэн Үндсэн хуулийн Цэцдээ л итгэхээ байвал, тэгээд өнгөр өө дөө. Иргэн Д.Ламжав Цэцэд хандан ингэж хэлээд, Үндсэн хууль оршуулагдах ёсгүй гэдгийг баримт түшин өгүүллээ.
Б.ДОРНО
Amlalt.mn
