Гишүүн Чинбатын Ундрам англи хэлийг нэгдүгээр ангиас үзэхийг дэмжих лобби бүлэг өнгөрөгч онд байгуулан, эдүгээ тэр нь хууль тогтоох чиглэлд бэхжиж буй бололтойг хөөрөлхөн мэдээлжээ.
Г. Занданшатар дарга ч Америк чигийн дадалтай хүн дээ, их ивээж буй бололтой. Мөн Ганибалын Амартүвшин нарын гишүүд идэвхийлэн дэмждэг юм байна. Харвардын коммунист гэгддэг Цэндийн Мөнх-Оргил гараа өргөдөг аж. Чимэдийн Хүрэлбаатар Австрали нь санагдаад байдаг юм болов уу, мөн дэмждэг байна.
Эд бүгд монгол эхээс төрж, монгол эхийн уураг хөхөж хүн болсон улс нь ойлгомжтой. Монгол үг хэлж хүн болсон нь худалгүй баймаар. Харин одоо эд нар, зургаан настнуудад англи хэлээр “амлах”-ыг тулгаж байгаа, үүнийгээ хуульчлахыг идэвхийлж байгааг бид харж байна. Энэ зөв үү. Монгол философид хүнийг 12 нас хүрсний дараа жинхэнэ хүн болох дархлаанд ирлээ гэж үздэг. Даяаршлын энэ нийгэмд хэл соёлын дангааршил нь улс орны оршин тогтнохуйн үндэс гэдгийг дэлхий дахин ч хүлээн зөвшөөрч буй.
Хэл бичгийн нэртэй эрдэмтэн, ардын багш Ц.Өнөрбаян халаглан бичсэн нь харагдана. Тэрбээр энэ бол үндэстний эсрэг, маш харгис бодлого, ирээдүй рүүгээ нулимсан гэмт үйлдэл шүү гэж хэлсэн байна. Харьд уусах, сэтгэлгээ, хандлага тэр чигээрээ харьжих нөхцөлийг үүсгэнэ гэдгийг маш тодорхой хэлсэн нь бухимдал эмзэглэлээр нэн дүүрнийг хэн ч анзаарна.
Гуравхан сая хүнтэй улс хэрэв ингэж англижвал хэл даруй мөхнө, үндэстэн тийн үйрнэ гэдгийг эрдэмтэн багш хатуу сануулсныг бүгд анхааран ажиглах хэрэгтэй. Монгол үндэстэн хэмээн оршиж ирсний баталгаа ердөө л хэл соёлоо оршоон даатгаж ирсний үр. Хэлээ мөнхөлж, ярьж, хэлж, сэтгэж гэмээнэ, үндэстэн оршдог. Үндэстэн баяждаг. Онцгойрдог, ялгардаг. Дархлаа нь бэхэждэг.
Гэтэл одоо Ч.Ундрам нарынхаар бол англи хэл биднийг “аврах” юм байх. Дэндүү буруу сэтгэж байна. Дэлхий англиар ярьж байгаа юу гэвэл ярьж л байгаа. Монголчууд англиар мөн ярьж л байгаа. Залуус бүгд англи хэлтэй болсон. Харин монгол хэлгүй болж байгаа. Монголоор сэтгэхгүй байгаа. Ахуйгаасаа алсраад л байна. Англи хэлийг нэгдүгээр ангиас заахын оронд сонгодог монгол хэл бичгийг дархлаажуулах сургалтыг харин тусгай хөтөлбөрөөр нэгдүгээр ангиас нь заах хэрэгтэй болсоон, Чинбатын Ундрам гишүүн ээ.
Энэ бол жинхэнэ Монголын эрх ашиг. Сонгодог монгол хэлтэй, жинхэнэ монгол иргэн чинь л чухамдаа дэлхийд өрсөлдөгч, дэлхийнхэнтэй хөл нийлүүлэгч байх юм, том агуулгаараа.
Монгол хэл, соёлоороо дархлаажиж байж дэлхийтэй ярих болохоос, үг солих англи хэл төдийгөөр бид шатар эс нүүнэ ээ. Харин ч монгол хэлээр бусдыг ярьтал, бусдыг сонирхтол эрх ашгаар татах, улс орноо хөгжүүлэх чинь төрд ард түмний төлөөлөл болж УИХ-д очсон та нарын жинхэнэ хийх ажил байх ёстой юм.
Үндэстэн оршиж байж л улс оршихын үндсэн хөрөнгө нь монгол хэл гэдгийг хэн бүхэн мэдэж байгаа. Үүнийгээ битгий зээтүүд, битгий анжисд. Харин ч, Ч. Ундрам, Г.Амартүвшин та нар ёс зүйн асуудлыг англи хэл их мэдэцгээх хүмүүсийн хувьд нэн шинээр хуульчлахыг эрмэлз. Ёс зүйн ямар алдаа гаргасан, тухайлбал, гэр бүлдээ хүчирхийлэл үйлдсэн, ёс зүйгүй асуудалд орооцолдсон, Хөгжлийн банканд хувийн эрх ашгаар шийдвэр гаргасан зэрэгт цээрлэл ноогдуулах олон улсын жишээ баримтыг илүү судалж, түүгээрээ шинэчлэгдэцгээ, хариуцлага хүлээцгээ. Энэ талаар өөрсдөө та нар хангалттай буруу үлгэрийг нийгэмд үзүүлээд, жигшигдээд, хэлэлцэгдээд байж байгаа.
Та нарт ард түмэн монгол үгээр хэлж байна, монголоор сануулж байгаа. Үлгэрлэх үйл эс хийж, үйлдсэн зохисгүй явдлууд тань та нарыг УИХ-д ард түмнээ төлөөлөх боломжгүй болгосоон гэдгийг илүүтэй санаж, хариуцлагаа үүрцгээ.
Монгол хүний үүрдийн амьдралын баталгаа нь эх монгол хэл. Соёл. Үүнд та нар халдах эрхгүй.
Б.БАЯР
Amlalt.mn
