Хишгээгийн Нямбаатар сайд ер гаруй оргон зайлагчийг шувуу ажиллагаагаар авчирах болно гэдгээ дуулгалаа. Засгийн газар энэ оныг Авлигатай тэмцэх жил болгон зарласан.
Бас аялал жуулчлалыг дэмжих жил болгон зарласан. Авлигаар хөлжөөд эргэж ирдэггүй “аялал жуулчлал” хийгээд яваад байгаа хүмүүсийг авчирах нь зүйн хэрэг.
Авлигаар аялал жуулчлал хийгээд байхаар улсад жинхэнэ аялан жуулчлагчид ирэхгүй байна шүү дээ. Аргагүй, тэгэхээр авлигачдыг авчирч шүүх хэрэгтэй. Ерөнхий сайд нэн зоримог ажиллаж байна. Ингэх хэрэгтэй.
Өмнөд улсын хөгжлийн загварчлал шударга ёсыг тогтоосноос л эхтэй. Тэгээд нэгэн цагийн удирдагч нь зуун авлигачийг цаазлана, зуун авс бэлд. Мөн миний авсыг бэлд. Би зуун хүн цаазласан тул зуун нэг дэх нь минийх байхад болно. Эх оронд энх тунх, шударга ёс гол нь тогтох учиртай гэдэг агуулгаар хандсан байдаг.
Лувсаннамсрайн Оюун-Эрднэнийн “Таван Ш” ажиллагаа энэ л үүтгэл агуулгаар шударга ёсыг тогтоохоор мачийж байх шиг байна. Ард түмэн ч дэмжиж байна. Овоо доо гэж байна. Ард түмэн, Ерөнхий сайдтайгаа, Хууль зүйн сайдтайгаа нийлээд тэмцэхэд ая зан нь аяндаа олдоно. Амар жимэр цаг ирнэ. Амар жимэр цаг гэдэг бол шударга ёс тогтсон, авлигагүй нийгэм л юм.
Засгийн зарим дарга нар шүүмжлүүлэхдээ дургүй байх шиг байна, аргагүй, авлигын загварчлал нь мэдэгдээд эхлэхээр ингэж байх шиг байна. Хэвлэл мэдээллийнхнийг ч дарамтлах төлөвтэй байдал анзаарагдаж байна. Мөнх-Эрдэнийг хар аа, Гөлгөө яалаа гэдэг шиг үг дам дайж байна, хэвлэлийнхэнд ингэж болохгүй.
Засгийн тэргүүнтэйгээ хамтраад улс орондоо шударга ёсыг тогтоохын оронд элдэв сануулга, дарамтлал үүсгэх гэж байгаа бол энэ дэлхийн шударга ёсыг сахиулагч, хэвлэл мэдээллийг хамгаалагч байгууллагууд энд тэндгүй хараад, хэн нь авлигачин, хэн нь хэвлэлийн эрх чөлөөнд халдалхийлэх санаатайг эрсдлийн судалгаагаар өдөр бүр тогтоож байгааг ойлгох хэрэгтэй, эрхтэн дархтнууд. Тиймээс Ерөнхий сайдынхаа нийгмийн шударга ёсны төлөөх тэмцэлд хоёргүй сэтгэлээр зүтгэх хэрэгтэй.
Хоёр гурван албан тушаал зэрэг хашиж байгаа бол түүндээ эзэн болох хэрэгтэй, эх орон, ард түмний төлөө.
Сайд гишүүн, сайд генсек, сайд намын дарга нар. Түүнээс бус шударга ёсны төлөө тэмцэгч хэвлэл мэдээллийг гоочлох хэрэггүй. Ертөнцөд тогтсон илчлэх, шүүмжлэх, нийгмээ гэгээрүүлэх үйлсдээ л хэвлэлийнхэн зүтгэж байна.
Ингэсний төлөө элдэв зүйл “хэлүүлж” байгаа бол илүү тэмцэх нь хэвлэлийн үүрэг. Энийг эрхтэн дархтнууд хатуу санах ёстой. Эх орноосоо зугтаасан элдэв олон гэмт хэрэгт холбогдогсод ч ирэх хэрэгтэй. Заавал албадуулж гавлуулж ирэх хэрэг юун.
Чимэдийн Сайханбилэг гэхэд ирэх хэрэгтэй. Юунд яагаад алдсанаа эх орондоо ирээд ярих хэрэгтэй, юунд яагаад яллагдаад байгаагаа хэлэх хэрэгтэй. Өөрийгөө өмгөөлөх эрхтэй. Эрдэнэтийн дөчин есийг эргүүлж авчираагүй бол өдийд энэ үйлдвэр дайн санхүүжүүлэгч, эх орон ертөнцөөс бойкотонд орчихсон ч байж мэдэх шүү дээ гээд ч гэсэн мэтгэ л дээ.
Түнжингийн Бадамжунай ч мөн адил. Дал дөхсөн насандаа яагаад эх орноосоо дайжаад алсын алсад авлигачнаар дуудуулаад суугаад байдаг юм бэ. Ирээд үнэн мөнөө олох хэрэгтэй. Ингэж эх орныхоо төлөө тэмцэж байгаа Ерөнхий сайд, Засагтайгаа хамтарч ажиллах хэрэгтэй.
Намтайгаа ярья гэвэл Д.Амарбаясгалан чинь байна, Засагтайгаа ярья гэвэл Л. Оюун-Эрдэнэ чинь байж байна. Шударга хуулийн өмнө ирж учраа олох хэрэгтэй. Авлигаар яллагдан дайжиж, ар араасаа олон хүмүүсийг дайжуулах үлгэр болох хэрэггүй.
Норовсамбуугийн Удаанжаргал мөн ирэх хэрэгтэй. Хаа хүртэл зугтаах юм бэ. Нотой юу, ноцтой юу ирээд үнэн мөнөө олох хэрэгтэй. Нам чинь , найз чинь яллаад байна уу, шударга ёс дуудаад байна уу, ирээд л учраа олох хэрэгтэй болохоос ертөнцийн нөгөө захад оромж хэсэж явах нь энэ цаг үеийн явдал биш. Ирээд хэн хэн хэрхэн яаж хулгай луйвартай холбогдохыг хэлээд нэрлээд өгөх хэрэгтэй.
Тэр тусмаа авлигын хэрэгт сэжиглэгдэн яллагдаж байгаа хүний хувьд. Бүгдийг ярьж , бүгдээ шүүлгэ.
Харин хэцүү нь Монголын шүүхийн үнэн хэцүү байна. Өнөөдөр гэхэд “Зууны мэдээ” сонинд иргэдийн ерэн хувь шүүхэд итгэхгүй байна гэдэг нийтлэл гарчээ. Энэ юу гэсэн үг вэ, Ерөнхий сайд Л. Оюун-Эрдэнийн “Шүүхийг харж байна” гэдэг үг эндээс л улбаатай юм. Шүүх үнэн бус учраас дайжигчид их байна гэдэг логик харагдаж байна.
Шүүхийнхэн ингэж шалбаагт орсон нэр хүндээ авараач ээ, үнэнийг дэнслэгчид ингэж доош орж болохгүй шүү дээ. Хэндээ итгэх вэ, энэ ард түмэн, энэ улс орон.
Тангарагаа сахиж, хууль ёсоо дээдлээч, шүүхчид ээ, татвар төлөгчид бид хамгийн өндөр цалинг та нарт өгч байгаа шүү дээ.
Ерөнхий сайдын, Хууль зүйн сайдын зүтгэл талаар өнгөрөх ёсгүй. Монголчууд л монголчуудыг аварна, шувууны ажиллагааныхан, “шувуунууд”, шүүхийнхэн, засаг төр, ард түмэн бүгд.
З.БАЯРАА
АМЛАЛТ.МН
